Slide 1
previous arrow
next arrow

13323-phan-2-cung-dan-xua-chuong-3

Chương 3

 

Nhìn ra bầu trời khuya mịt mờ, thống soái vỗ vai Dược Thần mấy cái.

 

– Cũng khuya rồi, anh về trước đây! Anh vẫn còn việc ở Thiên Cung nên sẽ lưu lại lâu, việc gút mắc gì anh cũng gỡ giúp rồi. Sau này anh có lui đến con hươu nhà ngươi nhớ phải đánh đàn, hầu thơ bổn tướng quân đấy, anh làm thơ một mình không có người ứng đối thật chán chết. Mà chuyện hai ngươi thế là ổn chứ?

 

– Hiểu lầm giải quyết cả rồi, giờ là anh em giống ngày còn nhỏ thôi. Tim em lúc này chỉ có duy nhất hình bóng Trọng Xuân.

 

– Biết thế là tốt! Con hồ ly đấy rất yêu ngươi, cưới hỏi giờ mà nói với ngươi là chuyện cả đời, không phải trò chơi ngày xưa ngoài đồng lau trắng. Chuyện xưa giải quyết xong thì kết lại đi, sau này gặp lại bốn chúng ta lại vô tư đánh đàn ngâm thơ giống ngày nào.

 

Như nhớ ra việc gì, Đường Lệ liền chen ngang.

 

– Nhất định thế rồi! Bốn anh em ta còn nhiều dịp tụ hợp mà, em cũng muốn nhìn lại cảnh anh Tỉnh Vĩ chơi đàn cho chị Tảo Triều múa kiếm lắm. Anh đừng hòng trốn, đại ca vừa mang đến cho anh đàn mới rồi. Hôm ấy cứ thoải mái, em giấu hết xuân dược trong nhà đi rồi, không cần sợ chị dâu đâu.

Tỉnh Vĩ nhớ chuyện xưa, thẹn đỏ cả mặt, vỗ đầu Đường Lệ một cái rõ đau. Đăng Khoa cũng khúc khích cười rồi cáo từ ra về, hẹn ngày sớm tái ngộ.

…………………………………………….

 

Về việc đêm hôm nay, Đăng Khoa thật sự không hề đưa Trọng Xuân đi tìm Tỉnh Vĩ mà cốt đánh lạc hướng cho Tỉnh Vĩ – Tảo Triều gỡ hiểu lầm trong lòng.

Giữa cánh đồng lau trắng xóa dập dìu sóng lượn, có vị Dược Thần cầm trường kiếm, mắt nhìn vầng trăng khuyết treo lơ lửng trên cành trúc. Phía sau có bước chân người loạc xoạc đạp cỏ lau đi tới, miệng ngâm mấy câu thơ.

 

“TẢO dĩ (*), hoa cỏ mãn khai,

TRIỀU dâng hay đấy lòng ai cồn cào.”

 

 

Tỉnh Vĩ không ngoái đầu nhưng bật cười ngâm tiếp.

“TA say sắc trắng cỏ lau,

YÊU rồi, hoa trắng hóa ra sóng trào.

NÀNG ơi, có thấu không nào?

Có ai một bóng bên lau đợi chờ.”

 

 

Bài thơ tỏ tình hai kẻ đời đời không quên nỗi, bài thơ nhắc tên người Tỉnh Vĩ đã từng yêu và từng hận một thời ngây dại. Người ấy đến gần sát sau lưng Tỉnh Vĩ, hỏi nhỏ.

– Ngày xưa em nhớ chàng thích làm thơ lắm, sau nay cứ ngồi im không đối đáp cùng anh Đăng Khoa.

Trăng bàng bạc soi hai bóng người lạc lõng, soi lên ký ức có người từng bảo: “Tôi làm thơ vì Tảo Triều, giờ nàng dứt tình tôi chẳng còn muốn làm thơ.”, nhưng cố nói trớ đi.

– Lâu ngày không làm nên sợ bị chê cười.

 

 

Tảo Triều cầm bình đơn dược trị nội thương mân mê, nhíu mày hỏi.

– Vì sao lại gọi là Đoạn Tuyệt Đơn?

 

– Nguyên liệu chính của đơn dược là Bách Triều Thảo của Long tộc, nhưng độc tính khá cao khi uống vào sẽ đau như trăm con sóng dữ cào xé lục phủ ngũ tạng.Người thể lực mạnh có thể vượt qua, nhưng thể lực yếu lại không chịu nổi, tôi mấy mất vạn năm tìm dẫn dược phù hợp khắc chế bớt độc tính.

 

– Là dẫn dược gì?

 

– Nhung hươu!

 

– Hay thật! Cỏ Bách Triều và nhung hươu cuối cùng chỉ có đoạn tuyệt thôi. Còn hận sao?

 

– Ngày trước là hận, giờ tôi hiểu rồi. Nàng chưa bao giờ quên, phải không?

 

 

Tảo Triều ngậm ngùi nói trước, em và cỏ lau chưa từng quên. Đồng cỏ lau chập chùng nghiêng nghiêng theo gió trời, hoa lau trắng muốt vô tư nào ai hay hoa từng mang một mối tình. Mối tình trong trắng trinh nguyên để rồi vẫn đau xót tơ duyên lỡ làng. Ngày xưa hai tiểu tiên ngây dại phải lòng nhau, thường hẹn hò nơi đồng lau trắng dập dìu, lúc nhỏ thì chơi trò cưới hỏi, lấy hoa lau giả hương, lấy trà thay rượu, vờ đang bái tổ tiên. Khi trưởng thành kẻ nâng tơ đàn người lại múa kiếm, còn thường chơi cho nhau nghe điệu Phượng Cầu Hoàng học được từ một chuyến lén ngao du trần gian, tiếng đàn hay lời cầu duyên đây. Rồi tình ươm mầm nở hoa ngay trên đồng hoa lau để có đôi nhân tình mới 8 vạn tuổi đã nguyện thề kiếp kiếp. Lời thề có hoa lau trắng làm chứng nhưng hoa quá hờ hững không giữ nỗi câu thề để gió vô tình mang duyên phận đi xa mãi. Chàng thề mai sau thành Dược Thần công thành danh toại sẽ đường hoàng sang hỏi cưới em, em thề mai này thành tướng quân vượt mây bạt gió sẽ nguyện cùng chàng vẹn đạo phu thê. Rồi chàng công thành danh toại, ngày hôn lễ người chàng đón là hoàng nữ Hồ tộc, rồi em thành tướng quân, ngày xuất giá người rước em cũng là nam nhân khác. Chúng ta đã hoàn thành ước nguyện, đã thành vợ thành chồng, chỉ là không thành vợ chồng của nhau, không thể răng long đầu bạc cùng nhau.

Hươu ngốc xoay lại nhìn thẳng long nữ mà nói, chuyện tình mấy vạn năm mãn đời vĩnh viễn chỉ là mối tình ngây dại vì chúng ta không dũng cảm bước qua được rào cản ấy. Chúng ta không mạnh mẽ được như Đăng Khoa, dũng cảm biến thời ngây dại thành vĩnh hằng, nên mối tình ngây dại xin trả về ngây dại, chỉ còn là quá khứ để hoài niệm. Hai ta của 8 vạn tuổi chưa từng ngừng yêu nhau nhưng chỉ được đến thế thôi. Xa xa, bóng đại thụ lẻ loi cao vút giữa đồng lau trắng, đêm trăng khuyết đó dưới bóng cổ thụ, tôi trao người thương nụ hôn đầu đời, trao về nàng cuộc tình đầu tiên. Tôi từng nghĩ học chơi đàn tranh chỉ cho vui, đến ngày gặp nàng mới biết tôi học đàn tranh để người tình nương tiếng đàn múa kiếm. Ngày nàng ra đi tôi vạn năm chỉ một mình mình đàn rồi một mình mình nghe. Mỗi đêm hai ta hẹn hò đều là trăng khuyết chẳng khác lời nguyền mối tình này chẳng bao giờ đến được ngày viên mãn. Tôi từng cùng nàng ngắm ngàn vì sao lung linh, nằm tận hưởng gió trời miên man, tôi đố nàng ngôi sao nào là mắt của đêm, nàng lắc đầu không biết, tôi bật cười trả lời bất kỳ ngôi sao nào phản chiếu qua đáy mắt nàng đều là mắt của đêm. Nàng trêu lại tôi thế cơn gió nào là tóc của đêm, tôi gãi đầu chịu thua, nàng vuốt tóc tôi bảo, cơn gió nào mân mê mái tóc này chính là tóc của đêm. Trời cao vạn vạn vì sao, thế gian trăm ngàn cơn gió nên đến tận cùng đâu biết được ngôi sao nào là mắt của đêm, đâu thấy được cơn gió nào là tóc của đêm, và cũng đâu biết được duyên tình nào trọn vẹn hay chia ly. Tôi từng ước ao hai ta sẽ có thật nhiều con cái, rồi cả nhà cùng nhau nằm bình lặng lên hoa lau, ngắm những ngôi sao xa xôi lấp lánh. Nhưng ước mơ chỉ mãi là giấc mơ, hai ta gặp lại nhau nằm bên nhau nhưng rốt cuộc cũng vẫn muôn trùng chia phôi.

Tảo Triều đưa tay dụi đôi mắt đỏ hoe, em trăm ngàn lần về Thiên Cung nhưng chưa bao giờ chạm mặt chàng, chỉ duy ngày đó chàng ra đón em. Hai ta nhìn nhau, là nhìn vào mắt nhau hay nhìn lại một thời thiết tha, nhìn lại những vụng dại rụng rời rồi sực nhớ giữa chúng ta còn một cuộc tình. Ngày ấy Đăng Khoa cứ trách em mãi, bảo sao nhìn lâu thế khiến anh ấy phải che mắt Trọng Xuân cả buổi trời. Những khi anh ta đánh lạc hướng Trọng Xuân, em muốn nói với chàng nhiều, nhiều lắm chất chứa, oan trái nhưng không biết bắt đầu từ đâu nên đành xiết chặt tay chàng, dùng những ngón tay chai sần nhắc chàng ký ức đã xa. Em từng hỏi chàng, chàng từ nhỏ sống cơ cực sao bàn tay lại mềm mại thon dài, chẳng vết sần, chẳng vết cắt. Chàng bảo thân hươu sao này thư sinh chỉ biết hái cỏ cây, bốc thuốc, chưa từng làm việc nặng nên tay đâu thể nào chai cứng. Chàng hỏi em tiểu thư quyền quý, kẻ hầu người hạ mà tay đầy vết cắt, đầy vết sần. Em cười đáp em thân luyện võ, cầm đao cầm kiếm chẳng phải thiếu nữ liễu yếu đào tơ để cho tay nhẵn nhụi, trơn tru. Hai bàn tay đan vào nhau, những ngón tay cứ tìm nhau không muốn rời. Chàng mặc kệ thê tử đi phía trước cứ để năm ngón tay lần vào tay em, tay chàng vẫn vậy thon dài, mảnh mai, tay em muôn đời chai cứng. Tối đến Đăng Khoa lại mắng nhiếc do vừa đi vừa nghe ruột gan cồn cào, tìm mọi cách giữ Trọng Xuân đừng ngoái lại, đi lòng vòng rả hết hai chân nhưng dường như hai ta mãi chưa hết tình.

Hươu ngốc choàng tay qua vai người tình cũ, nói bằng giọng chua xót, nàng nghe chứ, Đăng Khoa làm thơ, thơ kể về một chuyện nở hoa thật đẹp, đóa hoa tình thủy chung rồi héo tàn trước phong ba. Anh ấy dùng đàn tranh của tôi tấu nhạc, nhạc thê lương kể lại có hai tiểu thần yêu nhau mà phải chia xa, giờ gặp lại nhìn nhau trước mắt mà dặm trường phân ly. Đăng Khoa chơi đàn tận mấy ngày liền, ngón tay nhói đau chẳng cầm bút vẽ tranh nổi đành nhờ Đường Lệ vẽ hộ bức họa đồng cỏ lau. Mọi người nhìn vào thấy cỏ lau trắng, thấy trăng khuyết, riêng hai ta thấy một mối tình, thấy lỡ làng, thấy nuối tiếc. Nàng ngoái đầu nhìn, tôi lạnh bước đi, hoa cỏ lau đong đưa mỏng manh không giữ nỗi câu thề. Tôi chưa thành Dược Thần, nàng chưa thành tướng quân, ước nguyện chưa được nửa đường đã đứt gánh chia ly. Tôi ân hận, nàng rơi lệ, bàn tay tôi chạm từng giọt lệ ân tình. Tướng quân rơi lệ chỉ vì đều vô cùng quan trọng, nàng rơi lệ vì chuyện tình hai ta, thì ra trong nàng mối tình dở dang ấy vẫn lớn lao xâm chiếm, vẫn chưa hẳn nhạt nhòa. Tôi đặt lại lên môi nàng nụ hôn thoáng qua, vụng về chỉ tích tắc, nụ hôn cuối vì tôi biết đến ngày ứng kiếp mãi mãi tôi chẳng còn cơ hội hôn nàng nữa. Nụ hôn thay cho lời chia tay, thay lời giã biệt cuộc tình phai màu như nắng bên trời. Nàng hiểu lòng tôi nên không phản đối, nàng đón nhận nụ hôn rồi sau đấy để bụi ký ức phủ mờ vạn kiếp lên một mối tình.

Tảo Triều bất giác mỉm cười hồi tưởng, anh Đăng Khoa toát cả mồ hôi lạnh, không đoán được em và chàng dám làm thế, nếu Trọng Xuân chỉ một phút quay lại đã đủ khiến hai ta bầm dập. Chàng thật liều mạng, em cũng liều mạng. Trong cả hai hoài lưu giữ khoảng trời ngây dại, vậy xin cho chàng và em được sống lại một phút giây ngây dại để mai sau trưởng thành vùi lấp hết ngây ngô. Chàng có hiểu cho em, song thân đánh em bật máu nhưng em cứng đầu bảo đánh chết vẫn yêu chàng, nếu hồn phi phách tán, thần hồn cũng phải về tìm chàng, em nằm liệt giường vẫn gọi tên chàng. Nhưng chàng đừng buồn em, khi chữ hiếu phải cao hơn chữ tình, mẫu thân lấy tính mạng ép em phải dứt tình cùng chàng. Em biết đòi hỏi từ mẹ là vô lý nhưng ngàn lần vô lý vẫn là hiếu đạo, nên để làm tròn đạo con, em đành làm tổn thương người em yêu, đành tự giết chết trái tim mình. Thứ em giữ được bên mình chỉ còn đàn tranh ngày đó, chỉ còn khúc Phụng Cầu Hoàng trong tim. Chim hoàng đã xiêu lòng muốn bay theo cánh phụng về nơi mộng đẹp uyên ương nhưng cái lồng lễ giáo, hiếu thuận cả đời giam cầm mơ ước. Chim hoàng chỉ biết rơi lệ từ biệt cố nhân, vùi lấp ân tình, xin chàng đừng hận em. Cái khúc nhạc ngày xưa là ám hiệu hẹn hò ngoài đồng cỏ lau rồi lại thành nhạc đưa tang cuộc tình.

Tỉnh Vĩ lắc đầu đáp, hận thù có được gì, nàng biết ngày đến phủ tướng quân tìm nàng, phụ thân nàng nói gì không. Cha nàng nói về địa vị, xuất thân, ông ấy hỏi tôi cho nàng được gì, có cho nàng được nhung lụa gấm hoa, có cho nàng được gác vàng cao sang, có cho nàng được quyền lực. Ông ấy nói mà không hiểu tất cả quyền lực đều được xây đắp bằng niềm đau, quyền lực nào sưởi ấm được trái tim, gấm nhung nào tô đẹp được ái tình. Tôi nhiều lần muốn hỏi, ông ấy nói về địa vị, quyền lực vậy có bao giờ ông ấy tận mắt thấy cảnh tranh quyền đoạt vị chưa, đã trải qua cảnh đạp lên xác đồng tộc chưa. Ông ta đâu biết trăm ngàn hình phạt rút gân lột da, moi tim đốt xác, ngũ mã phanh thây. Kẻ nắm quyền lực là nắm mạng người, là một cái liếc mắt đủ có kẻ bỏ mạng, ông ấy trải qua cảm giác đó chưa, nếu chưa tức là chưa hiểu gì về quyền lực. Quyền lực thực sự khiến người ta như ngọn cây cô độc choi loi vách đá, là xa lánh, là vạn kẻ thần phục nhưng chẳng có một bằng hữu, khi hiểu quyền lực là gì thì mới biết đấy không phải diễm phúc mà là nhà ngục. Rồi Trần đại tướng lại nhục mạ những tháng ngày hạnh phúc nhất đời tôi bằng lời thoái mạ, ông ấy gọi thung lũng Thiên Lộc tộc là chốn hèn hạ, những kẻ ở đấy là cỏ dại, là những kẻ không bao giờ ngẩng mặt lên nhìn đời được. Ông ấy nhục mạ tôi là đủ rồi sao phải nhục mạ cả những người tôi tôn trọng nhất, tôi có lỗi vì yêu nàng nhưng họ đâu có lỗi. Nhung lụa là gì, quyền thế là gì, sao cái nhà ngục tôi ngàn đời hoảng sợ mọi người lại muốn lao vào. Tôi từng nghĩ tiên nhân đều bao dung giống Thiên Đế, hiền hậu giống sư phụ hạc tiên. Nhưng khi gặp cha nàng, tôi đã thấu hiểu điều một người luôn dạy về lưỡng cực chính tà, hóa ra giữa nơi từ bi vẫn có kẻ ngạo mạn, khinh khi và đó chính là phụ thân của người tôi yêu nhất. Cả nàng cũng từng tôi tổn thương khi nói tôi chẳng cho nàng được thứ gì chỉ biết cỏ cây vô dụng, tôi đã tức giận đến không suy nghĩ được. Nàng nói tôi không cho nàng được nhung lụa gấm hoa, không bao giờ cho nàng được cuộc sống như nàng ao ước. Nàng xua đuổi tôi, bảo tôi là loại hèn mọn đừng mơ mộng trèo cao, bảo tôi vào nhà nàng làm đầy tớ còn chẳng xứng nói gì đến làm rể.

– Vì tình thế bắt buộc thôi, nếu em không tuyệt tình mẹ sẽ tự sát trước mặt em. Ngày ấy em yêu chàng nhiều vậy đương nhiên sao có thể nghĩ chàng tệ đến thế. Nhưng chàng cho là thật, ngoảnh mặt mấy vạn năm, không lời hỏi thăm. Chuyện em kể đã gặp hoàng tử Quỷ tộc là nói dối đấy, kẻ ấy đến tận ngày nay em cũng chưa được diện kiến.

 

– Vì ta khi ấy kiêu ngạo, nghe lời xúc phạm không chịu nỗi, đâu biết nói ra lời ấy lòng nàng cũng đau. Giờ ta hiểu rồi.

 

 “Xuống sông ôm đá trầm mình,

Sao em lại nỡ bạc tình bỏ anh?

– Em nào dám cãi mẹ cha,

Theo anh sợ nỗi người ta chê cười.”

 

– Cả hai chúng ta đều kiêu ngạo, em tuy ngoái lại nhìn nhưng thấy chàng cự tuyệt nên cũng không níu kéo, phải chi một trong hai ta quyết giữ người kia lại, có lẽ giờ này vẫn chưa mất nhau.

 

Vì lời nàng nói lúc xưa, tôi dặn lòng không yêu ai thân phận quá cao sang. Tôi luôn nghĩ những kẻ sinh ra trong danh gia vọng tộc luôn đặt khát khao quyền lực lên thành mục đích tối cao ngay cả chọn dâu rể hay kẻ đi cùng mình đến ngày bạc đầu đều phải ít nhiều giúp mình củng cố được khát khao quyền lực. Trong khi con đường tôi chọn là con đường bình lặng chẳng ganh đua với đời, tôi muốn sống đời thanh thản rời xa hai từ lợi danh chốn gia tộc quyền quý.

 

– Nhưng chàng lại thành tướng công của hoàng nữ Hồ tộc cao quý, trái ngang nhỉ.

 

– Nếu không lấy hoàng tử Quỷ tộc thì giờ nàng lấy ai? Con cháu Long tộc hay Phượng tộc?

 

– Là mãng xà.

 

– Trần đại tướng kết thông gia với mãng xà? Sao có thể… – Tỉnh Vĩ hỏi trong thảng thốt.

 

– Chàng ấy, dù em có nói gì cũng kiên quyết không buông, mạnh mẽ giữ em lại, đến ngày song thân không cản nỗi đành chấp nhận.

 

 

Tỉnh Vĩ vân vê chuôi trường kiếm, cười khổ, nói một câu.

– Nàng đã lựa chọn đúng, người không bỏ cuộc giữa chừng sẽ mang cho nàng hạnh phúc.

 

– Còn chúng ta?

 

– Hươu sao Tỉnh Vĩ của 8 vạn tuổi yêu hắc long Tảo Triều vĩnh viễn, tình yêu trải dài bất tận như trời xanh. Nhưng Dược Thần Tỉnh Vĩ hôm nay chỉ yêu Trọng Xuân, phó soái Tảo Triều là em gái, sống chết không rời.

Tảo Triều vỗ vai Tỉnh Vĩ mỉm cười.

– Hắc long Tảo Triều của 8 vạn tuổi yêu hươu sao Tỉnh Vĩ vạn vạn kiếp, tình này sâu thẳm chan chứa hơn cả sông Ngân Hà. Nhưng phó soái Tảo Triều chỉ yêu tướng công mình, Dược Thần Tỉnh Vĩ là anh trai, em mãi mãi tôn trọng.

Như thế đôi khi lại tốt, không thể tiến tới, không muốn hận thù cả hai đành quay lại điểm xuất phát, trước quen nhau thế nào, nay cứ vậy.

– Tôi trả nàng trường kiếm, võ công tôi vốn tệ, mang kiếm chẳng ích lợi gì.

 

– Đàn tranh này em cũng không cần, thôi trả lại chàng.

 

– Còn nhớ lời chúng ta nói năm 8 vạn tuổi không?

 

– Quên rồi! Chàng nhắc lại đi.

 

– Ha Ha! Tôi cũng quên rồi.

Hai người trao trả tín vật, nhưng không ai bảo ai, đều đặt hết xuống đồng hoa cỏ lau, khoác vai nhau quay đi, đâu biết sâu thâm tâm hai người vất vưởng lời nói: “Điều tôi hối hận nhất chính là chúng ta không thể cho nhau một hôn lễ danh chính ngôn thuận”. Lời xưa quên được cứ quên, vật của quá khứ để lại cho quá khứ, người của hiện tại đâu cần. Yêu, hận, hẹn thề trả lại một thời xa xăm, ta và người có duyên gặp nhau nhưng không có nợ phu thê thôi cứ an lòng một kiếp anh em.

 

oOo

 

 

Phần về chuyện tình ngang trái này phải kể từ tận mấy vạn năm trước. Thần giới vạn vạn năm chia ra nhiều tộc chư hầu, mỗi tộc hùng cứ một phương. Có thần tộc uy danh vang dội như Long tộc, Phượng tộc hay Cửu Vỹ Hồ tộc. Ngược lại cũng nhiều thần tộc xuất thân không mấy danh giá nhưng vẫn đủ uy quyền thống trị lãnh địa giang san như Xà tộc hay Bách Điểu tộc. Tuy nhiên, đáng thương nhất tam giới vẫn là những thần tiên tứ cố vô thân, không còn thần tộc để quay về, sống lang thang cơ nhỡ, vận số tùy vào bàn tay thiên mệnh sắp đặt. Như Dược Thần Tỉnh Vĩ từng một thời sống đời an nhàn bên mái nhỏ nơi Thiên Lộc tộc thanh bình, cuộc sống không giàu sang nhưng hạnh phúc êm ả. Rồi một cơn đại hồng thủy kéo đến nhấn chìm thung lũng Thiên Lộc tộc trong biển nước, cả nhà chỉ mình Tỉnh Vĩ sống sót. Hắn lần mò theo đồng tộc khác tha phương cầu thực, đến ngày lạc đường giữa rừng hoang chẳng biết về đâu. Đứa bé mới 2 vạn tuổi không cha không mẹ, bơ vơ đi tới mấy ngàn vạn dặm, nay đến đồng tộc cũng không còn thấy, một mình chốn rừng sâu lạnh lẽo hắn còn làm gì được ngoài việc ngồi khóc. Tiếng khóc nỉ non, thê lương vang vọng được lá rừng đưa đến tai tiên nhân họ Khương tên Hạc Huyền đang lên rừng hái thuốc. Đấy chính là cơ duyên khiến Tỉnh Vĩ gặp Dược Thần đời trước cũng chính là sư phụ hắn, từ đấy thiên mệnh mở lối cho hươu sao nhỏ theo con đường hành y giúp đời và trở thành Dược Thần đời tiếp theo.

 

 

 

(*) Tảo dĩ: sớm, từ sớm.