16322-chuong-11
Cái nắng nhẹ của buổi trưa mùa thu yên ả đậu xuống xưởng gốm cuối làng Phù, tuy không quá gay gắt nhưng cũng đủ để hong khô những phôi gốm xếp thành hàng đều tăm tắp trên sân. Dưới bóng mát của mái hiên, Tùng ngồi bên bàn xoay mải mê tạo hình một chiếc bình gốm.
Chợt một bên vai anh nằng nặng, cánh tay anh được một người ôm lấy. Anh quay đầu, mỉm cười ngắm nhìn gương mặt bị lửa hun đỏ hồng của người ấy, khẽ hỏi:
“Em nấu xong cơm rồi ư?”
Thanh gật đầu, cậu vẫn tì cằm trên vai anh, ánh mắt chăm chú nhìn theo những ngón tay điêu luyện của anh uốn lượn trên bình gốm.
Tùng đã quen với sở thích của người thương. Cậu thích chăm sóc anh bằng những bữa cơm nóng hổi. Thích ngồi bên cạnh ngắm nhìn anh làm gốm. Thích rúc vào ngực anh hít hà mùi hương cơ thể. Thích nằm cuộn tròn ngủ trong lòng anh như khi cả hai còn thơ bé.
Anh dừng bàn xoay, nhấc chiếc bình đã hoàn thành lên, nghiêng đầu hôn đôi má nóng bừng của Thanh, nhẹ giọng:
“Chờ cậu một chốc, cậu đem ra phơi rồi sẽ vào ngay.”
Đặt bình ra sân phơi, Tùng rửa sạch sẽ chân tay rồi vào nhà ngồi xuống bên mâm cơm thơm nức được Thanh bày biện đẹp mắt. Cậu đặt vào tay anh bát cơm nóng hổi, gắp thức ăn cho anh rồi nhìn anh bằng ánh mắt lấp lánh.
Kể từ khi hai chủ tớ dọn ra ở hẳn trong xưởng gốm, mỗi ngày trôi qua là một ngày ngập tràn hạnh phúc, hai người suốt ngày ríu rít như đôi chim cu, không rời nhau nửa bước.
Cơm nước vừa xong xuôi thì một thằng ở chạy đến xưởng gốm. Nó không dám vào nhà mà đứng ngoài sân, lớn tiếng thưa:
“Bẩm cậu, có khách đến thăm xưởng ạ!”
Tùng ném ánh mắt khó chịu về phía thằng ở đang khoanh tay đứng chờ dưới nắng, nó là thằng Sửu chuyên chạy vặt trên nhà lớn.
“Bảo khách chiều quay lại, cậu còn phải nghỉ trưa một chốc.”
Thằng Sửu ngọ nguậy mấy ngón chân trần bám đầy bụi đất, mặt có vẻ hào hứng như vừa hóng được chuyện lạ.
“Dạ, khách lần này hình như là quan to cậu ạ, con thấy võng lọng xênh xang lắm.”
Tùng đứng dậy đi ra cửa, quát: “Mày xéo đi cho cậu!”
Thằng Sửu bị cậu chủ đuổi nhưng nhớ lời Xã trưởng căn dặn, nó không dám đi mà lủi thủi lùi ra cổng đứng dưới bóng râm của giàn tầm xuân xanh mướt mắt.
Tùng đóng cửa, quay lại khoanh tay nhìn người thương đang lúi húi dọn dẹp mâm bát, miệng ngâm nga:
“Em kia dọn dẹp một mình,
Cho anh dọn với chung tình làm đôi.
Em còn dọn nữa hay thôi.
Cho anh dọn với làm đôi vợ chồng.”(1)
Thanh bật cười, lườm anh một cái sắc lẻm. Ở bên anh, chưa bao giờ cậu thấy buồn hay tủi. Nếu không ôm ấp cưng nựng thì anh sẽ tìm đủ cách để chọc ghẹo cậu.
Mâm bát chưa kịp dọn, bên ngoài đã có tiếng người lao xao.
“Xưởng gốm cậu Tùng đây ư?”
“Dạ bẩm quan, đúng rồi ạ!”
“Ta mộ tiếng cậu Tùng đã lâu, nhà cũng có trưng đồ gốm cậu làm, chốc nữa ta chọn ít gốm mang về Kinh. Cơ mà cụ Xã Tuyên này, cớ sao xưởng gốm chả có một mống người nào thế?”
“Bẩm, chắc chúng nghỉ trưa cả, con gọi ngay đây ạ.”
“Thằng Sửu đâu, ông bẩu mày đến trước gọi cậu, sao không gọi mà đứng ngây ra như phỗng thế kia hả?”
Thanh vội bỏ lại mâm bát đũa vẫn còn ngổn ngang, đứng dậy chạy ra ngoài mở cửa. Cậu vừa chạm vào then cài, bàn tay đã bị Tùng nắm lấy kéo lại.
“Em cứ ở trong này, chớ ra ngoài ấy.”
Thanh chỉ ra cửa, lo lắng nhìn anh. Tùng nhỏ giọng:
“Nghe có vẻ đông người, chả biết tốt xấu thế nào, em ở yên đây cậu bớt lo!”
Thanh đẩy Tùng ra phía cửa. Tuy anh không nói nhưng cậu hiểu, đối với anh, cậu là người quan trọng nhất.
Tùng khép cửa lại thật kỹ rồi mới bước ra sân, đi đến bên cạnh Xã trưởng đang đứng khom lưng trước một người đàn ông trung niên, vạt áo gấm màu gụ sang trọng bị bụng của ông ta đội lên lơ lửng ngang đùi. Sau lưng ông ta, một đoàn lính vác lọng vác quạt theo hầu đứng kín cả cổng và phần sân không phơi gốm.
“Đây là quan Trấn thủ (2) trấn ta, nhân kinh lý qua làng tiện thể ghé thăm xưởng gốm.” Xã Tuyên nhỏ giọng nói với Tùng.
Quan Trấn thủ cái trấn Kinh Bắc (3) này thì chẳng ai lạ gì. Vốn có dây mơ rễ má với hoàng tộc, vì vậy quan thường hống hách, cậy quyền cậy thế vơ vét của cải, ai trái ý thì sẵn sàng dồn người ta vào chỗ chết mà không sợ bị tội.
Tùng chắp hai tay trước ngực, cung kính cúi người.
“Bẩm quan lại chơi!”
“Cậu Tùng đây phỏng?”
Quan Trấn thủ nhìn chòng chọc cơ bắp nổi cuồn cuộn lộ ra dưới ống tay áo ngắn của anh, rồi quay sang thì thầm với ông già gầy gò đứng bên cạnh:
“Thầy thấy sao?”
Ông già gật đầu, khóe miệng nhếch lên khiến hàng ria con kiến vểnh cao. Ông ta chắp tay sau lưng, hất cằm về phía Tùng.
“Ta muốn biết ngày sinh tháng đẻ nhà anh.”
Tùng ngạc nhiên trước câu hỏi kỳ quặc của ông già. Anh cau mày nhìn ông ta. Càng nhìn, cảm giác khó chịu càng dâng lên trong lòng anh.
Xã Tuyên sợ sự im lặng của con trai mình làm quan phật ý, ông vội nhanh miệng đỡ lời:
“Bẩm quan! Con thiết nghĩ, đến xưởng gốm thì nên xem đồ gốm ạ.”
“Đây là thầy phong thủy, thầy ấy hỏi gì thì cứ giả nhời cho ta.” Quan Trấn thủ bước đến sát Tùng, nhìn anh từ đầu tới chân. “Mặt mũi xấu xí khó coi, nhưng được cái khỏe mạnh, dễ phải lực lưỡng nhất làng ấy nhể!”
Tùng lùi lại phía sau, ánh mắt thô bỉ của quan Trấn thủ và thầy phong thủy làm anh ghê tởm. Lúc này anh mới thấy mình giữ Thanh trong nhà là sáng suốt. Nếu những ánh mắt bẩn thỉu kia hướng về phía cậu, chắc anh không chịu nổi.
“Thưa quan!” Anh chắp hai tay, cúi đầu nói. “Chả phải quan đến xem gốm ư? Con xin rước quan vào nhà, có vài mẫu khá đẹp, mong là sẽ vừa ý quan.”
Quan Trấn thủ thu ánh mắt lại, đằng hắng.
“Ừ, nhờ cụ Xã tiếp thầy Hẻm, ta theo cậu Tùng xem đồ gốm.”
Thằng Sửu không đợi cậu chủ sai, nó vội chạy đến căn nhà chứa đồ gốm, mở rộng hai cánh cửa rồi đứng sang một bên. Những bức tường trong căn nhà này đều được dựng kín giá gỗ, giữa nhà là kệ dùng để đặt bình và tượng gốm lớn.
“Đẹp!” Quan Trấn thủ chắp tay sau lưng, chậm rãi đi dọc theo các giá gỗ, chăm chú ngắm nhìn những mẫu gốm bày bên trên. “Bảo sao không nổi tiếng khắp Kinh thành. Tất thảy chỉ có ngần này thôi ư?”
“Thưa quan, vẫn còn một mẻ gốm chiều nay mới nung.” Tùng cố gắng bày ra vẻ mặt cung kính. Anh tự biết mình phải làm quan hài lòng, vì nếu quan giận, đồng nghĩa với việc tai họa sẽ giáng xuống đầu anh.
Quan Trấn thủ dừng bước, quay lại hỏi:
“Chiều nung thì chừng nào xong?”
“Dạ, phải vài hôm mới ra lò ạ.”
“Ta ở lại làng đến khi cậu nung xong mẻ gốm mới.” Quan Trấn thủ tiếp tục ngắm nghía những chiếc bình lớn đặt giữa nhà, mặt lộ rõ vẻ yêu thích.
Tùng ngạc nhiên nhìn ông ta.
“Tức ý quan là…?”
“Ta sẽ lấy hết đồ gốm ở đây với mẻ gốm sắp nung.” Quan Trấn thủ sờ tay lên lớp men sáng bóng và trong veo trên chiếc bình. “Quả nhiên là hàng tốt, đến cả làng gốm ở Kinh thành cũng chả làm được loại gốm đẹp thế.”
Những mẫu gốm mà Tùng làm ra, thậm chí chưa làm ra, đã có khách đặt hàng từ lâu, bây giờ quan muốn lấy hết thì đúng là gây khó cho anh. Anh im lặng một lát, rồi khéo léo đáp:
“Xin quan thư thư cho con vài hôm, con làm mẻ gốm khác đẹp hơn hầu quan.”
“Hử?” Quan Trấn thủ ưỡn bụng, hất mặt nhìn Tùng. “Đồ gốm nhà cậu người ta tranh nhau sứt đầu mẻ trán còn chả được cơ mà, có nhẽ nào thế này chưa đẹp?”
Xã Tuyên vừa bước vào cửa đã nghe ra ý trách cứ trong giọng nói của quan Trấn thủ, ông vội nở một nụ cười nịnh nọt.
“Lạy quan, nó trẻ người non dạ, ăn nói hồ đồ, quan để con dạy lại nó.”
Ông kéo con trai mình ra xa, quát khẽ:
“Anh thực chả biết nhìn trước nhìn sau, muốn nhà ta chết cả anh mới vừa lòng chăng?”
Xã trưởng mắng con xong khúm núm đi đến trước mặt quan.
“Dạ bẩm, vời quan dời gót về nhà con nghỉ ngơi, vài hôm nữa nung xong mẻ gốm mới, con sẽ sai chúng nó chở hết về Kinh hầu quan ạ.”
“Thế mới phải!” Mặt quan Trấn thủ giãn ra, hài lòng vỗ nhẹ lên chiếc bình lớn được phủ lớp men xanh biếc đẹp đến mê người. “Nhờ cụ Xã chuẩn bị nơi ăn chốn ở, ta muốn nghỉ lại đây dăm bữa.”
Xã Tuyên lo lắng liếc nhìn con trai mình. Quan trên đi kinh lý qua làng một buổi thì tiếp còn dễ, đằng này ở hẳn mấy hôm, ông không biết hầu hạ thế nào cho phải phép. Nhỡ làm quan phật ý, chẳng những nhà ông mà khéo cả làng phải vạ.
“Ta chỉ muốn nghỉ ngơi dăm hôm, cụ chớ làm gì cầu kỳ.” Quan Trấn thủ có vẻ hiểu điều mà Xã trưởng lo lắng.
“Dạ bẩm, nếu có gì sai sót, xin quan thứ cho con ạ!” Xã Tuyên thở phào nhẹ nhõm, cúi gập người. “Con xin rước quan, nhà trên đã sắp cỗ hầu quan!”
Quan Trấn gật đầu rồi chắp tay sau lưng, ưỡn bụng bước dọc theo dãy giá gỗ ngắm nhìn các mẫu gốm thêm lần nữa. Khi ra khỏi cổng xưởng gốm, quan dừng lại, nhìn Xã Tuyên.
“Cụ Xã chớ có gọi cậu Tùng về dùng bữa. Nhìn mặt cậu, ta chẳng nuốt nổi cơm nhà cụ đâu.”
Xã trưởng tím mặt, hai hàm răng nghiến chặt vào nhau. Ông cố gắng nở một nụ cười gượng gạo, cúi đầu đứng một bên chờ quan Trấn thủ ngồi lên võng để đám lính rước về nhà lớn.
_______
Chú thích: (1) Tùng vì chọc ghẹo người yêu nên đã cố tình đọc sai câu ca dao này, câu đúng như sau:
Cô kia cắt cỏ một mình,
Cho anh cắt với chung tình làm đôi.
Cô còn cắt nữa hay thôi,
Cho anh cắt với làm đôi vợ chồng. (Ca dao Việt Nam)
(2) Quan Trấn thủ: Chức quan đứng đầu một trấn.
(3) Trấn Kinh Bắc: Là vùng Bắc Ninh ngày nay. Vì đây là câu chuyện xuất phát từ sự tưởng tượng của tác giả nên tác giả chỉ dùng bối cảnh, không dùng thời gian cụ thể, vị quan Trấn thủ này không hề có thật trong dòng lịch sử.





