Slide 1
previous arrow
next arrow

16330-chuong-19

Mới sáng sớm tinh mơ, bếp nhà Xã trưởng đã rộn ràng tiếng người gọi nhau í ới, tiếng bát đĩa lách cách, tiếng chày giã lộc cộc. Ấy là vì tự dưng đêm qua quan Trấn thủ nói thèm xôi cốm hạt sen, lại thêm chim ngói nướng mật ong, lươn xào sả ớt, vịt chao mỡ, gà ác tần thuốc bắc, chả cá thì là, canh mướp thơm nấu với cua đồng. Ngoài quan và cậu ấm Đô ra thì nhà Xã trưởng còn phải phục vụ thêm dăm chục tên lính theo hầu. Được cái đám lính này không dám đòi hỏi, cho gì ăn nấy.

Quan đã mở lời, ông bà Xã trưởng không dám để thiếu món nào. Cái gì chưa có thì sai thằng ở phi trâu sang mấy làng bên tìm mua từ khi trời còn tối mù mịt, cái gì có sẵn thì phải bắt đầu làm từ khi gà còn chưa gáy sáng. Bà Xã trưởng đích thân xắn tay áo xuống bếp canh chừng, Xã Tuyên cũng thỉnh thoảng sốt ruột đảo qua đảo lại, đám gia nhân thì bận rộn tíu tít, chẳng khác gì mở hội làng.

Khi quan và cậu ấm trở dậy, rửa mặt rửa mũi xong xuôi thì mâm cỗ thịnh soạn đã được bày trên sập gụ giữa nhà. Ngoài sân, đám lính ngồi quây quanh mấy mâm cỗ, vừa vui vẻ cười nói rổn rảng vừa ăn uống nhồm nhoàm.

Quan Trấn thủ ngồi khoanh chân trên sập, dựa lưng vào đống gối xếp, nhìn mâm cỗ gật đầu hài lòng. Bên kia sập, cậu ấm Đô mặt mũi như đưa đám nhưng vẫn ngoan ngoãn ngồi yên lặng. Quanh sập có năm con hầu, đứa ôm quạt, đứa bê nước, đứa giữ ống nhổ, đứa cầm khăn, tất cả đều đứng cúi đầu chờ sai bảo. Thầy Hẻm và Xã trưởng ngồi trên hai chiếc ghế sát sập, một khay gỗ đựng vài món được đặt lên chiếc bàn nhỏ kê giữa hai người.

Quan Trấn thủ chiêu một ngụm trà nhài, súc miệng nhổ vào ống nhổ trên tay con hầu rồi bắt đầu dùng bữa sáng. Tuy xa xôi nhưng đây lại là ngôi làng trù phú nhất vùng nên đồ ăn thức uống nấu ngon không kém Kinh thành là bao.

Ăn hết một bát xôi nhỏ, quan trỏ món chim sẻ nướng mật ong để con hầu xé thịt đút vào miệng. Nuốt miếng thịt ngọt lịm xuống cổ, quan gật gù khen:

“Nhà cụ Xã nấu nướng cũng ngon đáo để!”

Quan há miệng, con hầu vội vã đút thêm miếng nữa, lần này là lươn xào sả ớt thơm nhức mũi. Quan lim dim mắt, chậm rãi thưởng thức vị cay nồng trong miệng, rồi chép miệng mấy cái, hỏi:

“Thứ mà hôm qua thầy Hẻm dặn, cụ Xã đã làm xong chưa nhể?”

Xã Tuyên buông đũa, rút từ trong ngực áo ra một xấp giấy dó (1), đứng dậy khom lưng nâng lên ngang trán.

“Bẩm quan, họ tên, ngày sinh tháng đẻ của người gốc làng này và hơn hai trăm đinh đều được ghi trong đây cả.”

Quan Trấn thủ liếc qua xấp giấy, rồi hất cằm về phía thầy Hẻm. Xã trưởng hiểu ý, lập tức hạ tay xuống, đưa đến trước mặt ông già gầy gò đang bốc xôi nhét vào miệng.

Thầy Hẻm quệt bàn tay dính đầy mỡ gà lên chiếc khăn trên tay con hầu đứng bên cạnh, đỡ lấy xấp giấy bỏ vào ngực áo, gương mặt nhăn nheo giãn hẳn ra, ánh mắt cực kỳ hài lòng hướng về phía quan Trấn thủ.

“Thầy thay ta xem mấy thứ trong ấy.” Quan nghiêng đầu cho con hầu lau miệng, nói tiếp: “Hôm nay ta muốn đi một vòng thăm thú nơi này, thầy bấm giúp giờ nào thì tốt?”

Thầy Hẻm bấm mấy ngón tay, miệng lẩm bẩm vài câu chẳng ai hiểu, rồi chắp tay thưa:

“Dạ bẩm, hôm nay đúng giờ Ngọ (2) là giờ hoàng đạo, đại cát đại lợi, làm gì cũng tốt ạ!”

Quan há miệng, con ở hiểu ý, vội gắp một miếng gà tần đút hầu quan.

“Được, giờ ấy thầy nhắc ta một nhời.”

Thầy Hẻm dạ một tiếng rồi ăn nốt miếng xôi cốm hạt sen, sau đó bê chiếc âu sứ trắng tinh đựng gà ác tần thuốc bắc lên mũi hít một hơi. Đây là món khoái khẩu của thầy nên từ khi mới được con hầu bưng lên, thầy đã thèm đến mức không thể rời mắt.

Nhân lúc cha con nhà quan thưởng thức bữa sáng trên gian chính, bà Xã trưởng sai bà bếp sắp hũ cháo yến vào giỏ rồi cùng con Thiết ra ngoài bằng lối cổng sau, vòng vèo qua mấy con đường nhỏ đi về phía cuối làng. Bà rảo bước thật nhanh, cả đêm qua bà không ngủ được vì thương con đến đứt ruột đứt gan.

Cổng xưởng khép hờ, bà Xã trưởng chỉ cần đẩy nhẹ là ra. Bà ngạc nhiên đứng sững lại, sân xưởng gốm không gọn gàng như mọi ngày mà đầy mảnh gốm vỡ. Bà lo lắng quay sang con Thiết:

“Có sự gì mà gốm vỡ cả thế?”

Con Thiết cũng ngạc nhiên chẳng khác gì bà chủ, nó vội vã gạt các mảnh vỡ sang một bên lấy lối để bà Xã trưởng đi vào nhà.

Bà Xã trưởng đẩy cửa căn nhà dùng để sinh hoạt, xót xa nhìn tấm lưng phủ chiếc áo đầy vết máu thâm sì của người đang nằm sấp trên giường. Bà thở dài thườn thượt, con trai bà số khổ, nhà cao cửa rộng không thèm ở, cứ đòi ở trong cái xưởng gốm này cho bằng được. Cũng may bên cạnh con bà còn có một thằng ở đêm ngày bầu bạn. Nói là thằng ở chứ từ bé đến lớn, bà chẳng bao giờ coi nó là người hầu kẻ hạ. Thương nó mồ côi, lại được đem đến nhà bà xin ở đợ trước khi cha nó mất nên bà luôn coi nó như một đứa con nuôi trong nhà.

Bà ngồi xuống bên mép giường, vuốt mớ tóc dài che trên mặt Tùng, nghẹn ngào gọi:

“Con ơi, dậy ăn tí cháo, mợ mang cháo đến cho con đây này.”

Tùng hé mắt ra nhìn, cất giọng khàn khàn: “Con có hề gì mà mợ phải đến đây.”

“Tiên sư anh! Nom thế này mà còn chả hề gì ư?” Bà Xã trưởng khóc nấc lên. “Thế tối qua anh đã vời thầy lang chưa?”

“Bó thuốc rồi ạ.” Tùng gục gặc đầu. “Chắc có nhẽ chốc nữa thầy lang đến đây thay thuốc cho con đấy.”

Bà Xã trưởng vẫy con hầu đến gần, nhấc hũ cháo yến còn nóng hổi ra khỏi giỏ, nhẹ giọng dỗ dành con trai như thể anh vẫn còn là một đứa trẻ.

“Mợ nấu cháo cho con, dậy mà ăn cho chóng lại sức. Cơ mà thằng Thanh đâu, sao từ lúc vào đây mợ chả thấy mặt mũi nó thế? Sân đầy gốm vỡ mà nó cũng chả dọn là thế nào?”

Tùng khó nhọc ngồi dậy. Sau một đêm trằn trọc mất ngủ, cơ thể anh nhức nhối, chân tay rã rời không thể nhấc lên nổi, đến thở một hơi cũng buốt tận phổi.

Anh chống hai tay xuống giường, húng hắng ho, mắt hoa lên, người lung lay sắp đổ.

Bà Xã trưởng vội đưa hũ yến cho con hầu, ngồi xích lại đỡ lấy cơ thể con trai mình.

“Mày để cháo lên bàn, ra ngoài lấy khăn mang vào đây để cậu lau mặt.”

Đợi con hầu chạy ra ngoài vò khăn, Tùng mới quay sang nhìn bà Xã trưởng, khẽ nói:

“Mợ quên mất là cậu ấm đòi Thanh nhà ta hầu ngủ đêm ư?”

“Con đã đưa nó đi trốn rồi ư?” Bà Xã trưởng hạ giọng hỏi lại.

Con bà đẻ ra, làm sao bà không hiểu được tình cảm nó dành cho thằng bé câm là thứ tình cảm gì. Tuy bà không thuận mắt lắm với mối quan hệ kỳ quái ấy, nhưng con bà khiếm khuyết chẳng được như người ta, thằng bé kia cũng vậy. Nhiều khi bà muốn phân tích cho con hiểu trai lớn thì phải dựng vợ, chứ nào có cái sự lạ thế, nhưng trước vẻ mặt tràn đầy hạnh phúc của con, bà không nỡ mở lời. Cuối cùng bà đành buông xuôi, chẳng thúc giục, cũng chẳng nhắc nhở gì, thôi thì âu cũng là cái duyên cái số của chúng nó vậy.

“Vâng, con đoán phỏng rằng cậu ấm sẽ lùng tìm khắp làng.” Tùng nói, hơi thở của anh mỗi lúc một nặng nề hơn.

“Thế thì mợ sai vài đứa ở lại đây hầu thuốc hầu thang.” Bà Xã trưởng đỡ chiếc khăn từ tay con Thiết, tự mình lau mặt cho con trai. “Với lại con ăn tí cháo yến, cả tối qua chả ăn được gì đúng chửa?”

Tùng nhận hũ cháo, múc từng thìa nhỏ, khó khăn nuốt xuống.

“Mợ để một đứa lại là được, nhiều đứa chỉ tổ nhức đầu thêm.”

Bà Xã trưởng ngồi bên cạnh, mặt buồn rười rượi, thỉnh thoảng lấy khăn lụa lau miệng cho con. Nếu chẳng có cha quan nhà quan ngụ ở nhà lớn thì không đời nào bà để con trai mình phải nằm vạ vật một mình thế này. Càng nghĩ, bà càng căm hận cậu ấm, căm hận cái mặt nung núc thịt của quan Trấn thủ. Bà thầm cầu cho quan hồi Kinh càng sớm càng tốt để bà có thể tự tay chăm con, để cả nhà bà không phải nơm nớp lo sợ từ sáng chí tối như bây giờ.

_________

Chú thích:

(1) Giấy dó: Giấy được làm từ vỏ cây dó, là loại giấy chỉ có ở Việt Nam từ thế kỷ thứ 3, từng là đặc sản dùng để tiến cống.

(2) Giờ Ngọ: Từ 11:00 sáng – 1:00 trưa.