16340-chuong-29
Tiết Xuân phân (1), trời ấm áp và dễ chịu hơn những ngày đông lạnh giá. Mùa xuân, cây cối đâm chồi nảy lộc, chim chóc ríu rít trong vườn, trai gái trút bỏ những tấm áo dày, diện vào áo lụa yếm đào vui vẻ nắm tay nhau đi trẩy hội xuân.
Thế nhưng hôm nay, không khí tươi mới của đất trời dường như không chạm được vào cánh cổng gỗ lim của phủ quan Trấn thủ trấn Kinh Bắc. Trong gian chính với những cột gỗ và xà nhà chạm khắc hình rồng phượng cầu kỳ, quan ngồi trên sập gụ ngũ phúc nạm vàng nạm bạc, đôi mắt trừng lớn như sắp lòi ra khỏi hốc. Hôm nay quan vô cùng tức giận vì mới nhận được tin từ làng Phù rằng cậu ba Tùng vẫn chưa chịu về. Quá điên tiết với kẻ gây ra cơ sự này, quan thét gọi cậu ấm Đô đến mắng một trận.
“Khốn nạn con với chả cái!”
Cậu ấm Đô quỳ trước sập, mặt cúi gằm xuống. Tuy là con độc đinh nhưng khi cha hắn tức giận thì hắn không dám ngang bướng như thường ngày.
“Thưa thầy, con biết lỗi rồi. Hay là để con đi tìm chứ thầy cứ đợi sao đặng.”
“Anh tưởng mình tài ư?” Quan giận dữ nhìn xuống con trai. “Giả như tôi có vài đứa con thời tôi bóp chết anh cho hả.”
Thầy Hẻm đứng bên cạnh sập im lặng nghe quan trút giận lên đầu cậu ấm. Đợi đến khi quan có vẻ bớt giận, thầy mới chắp tay, cúi đầu lên tiếng:
“Thưa quan, có mắng chửi nữa cũng chả được gì, xin quan tha cho cậu ấm lần này.”
Quan Trấn thủ lườm con trai mình, lớn tiếng quát:
“Ra ngoài!”
Được tha, cậu ấm vội vã đứng dậy vái một vái rồi lập tức chạy biến khỏi ánh mắt vẫn còn tức giận đến mức long lên sòng sọc của cha mình.
“Ta nghe thầy, đánh tiếng để cậu Tùng tự về.” Giọng quan đã dịu lại nhưng vẫn chưa hết gay gắt. “Từ nay đến Thanh minh (2) chỉ còn hai tuần giăng, thầy tính làm thế nào ép được nó về làng?”
Thầy Hẻm trầm ngâm suy nghĩ, ngón tay vân vê ria mép.
“Theo thiển ý của tôi, có nhẽ quan phải mạnh tay thôi.”
“Hừ, mạnh tay. Đương nhiên là phải mạnh tay!” Quan bực bội dốc ngược chén trà vào miệng. Trà nguội ngắt khiến quan đã bực càng thêm bực. “Bay đâu, chúng mày chết giẫm đàng nào mà để trà nguội cả thế này?”
Mấy con hầu nghe quan gọi vội bê ấm trà mới lên. Chúng mang đến châm lại vào chén rồi sợ hãi đứng khom lưng bên sập.
“Khi cậu Tùng chưa bỏ làng đi, ta đã tính sẽ đợi đúng Tết Thanh minh, dân làng ấy đi làm ăn xa về tảo mộ thời đánh luôn mẻ lưới.” Quan thở dài.
“Thưa quan, tôi không tin cậu Tùng trốn đi quá xa.” Thầy Hẻm nheo mắt nhìn quan Trấn thủ. “Chỉ là cụ Xã giấu kỹ quá mà thôi.”
“Ừ, ta cũng cho là thế. Ta tính đến trước hai ngày là vừa.”
“Hai ngày ư?” Thầy Hẻm lo lắng nhìn quan Trấn thủ. “Liệu có gấp quá không thưa quan?”
“Thầy nghĩ người ta nằm im chịu chết ư?” Quan liếc xéo qua thầy Hẻm. “Nhà cụ Xã có người làm quan trong triều, kéo dài quá thời có kẻ nhúng tay vào nhỡ hỏng hết việc.”
Quan ngừng lời, nhấc chén trà tỏa hương sen thơm ngát lên chiêu một ngụm, gật gù khen:
“Ừ, trà đợt này ngon!” Uống xong chén trà, mắt quan chợt sáng lên bất thường. “Thầy Hẻm này, thầy có nhớ thằng con ta nói cậu Tùng trốn khỏi làng cùng với đứa hầu ấy không?”
“Vâng, đúng thế thưa quan.” Thầy Hẻm gật đầu.
Quan liếc nhìn thầy Hẻm, cười nhếch mép. “Phải chăng là như ta nghĩ?”
Thầy Hẻm cau mày nhìn quan Trấn thủ, bắt gặp cái nhếch mép đầy ẩn ý của quan, những nếp nhăn trên mặt thầy giãn hẳn ra.
“Có nhẽ thực như quan nghĩ, tôi cũng cho là vậy.”
“Tốt lắm!” Quan ngửa đầu cười lớn. Dứt tràng cười, nét mặt quan lập tức nghiêm lại. “Thầy lo mà làm cho tốt, nếu lỡ cái việc ấy, cả nhà thầy sẽ chôn thây đấy.”
Thầy Hẻm vội cúi gập người, cơ thể hơi run rẩy. “Vâng thưa quan, tôi sẽ không dám để quan thất vọng đâu ạ.”
…
Tiết Thanh minh, không chỉ làng Phù mà làng nào cũng nô nức chuẩn bị cho ngày sửa sang mộ phần tổ tiên. Trong làng, nhà nhà đều bày giấy ra cắt tiền xu, cắt áo giấy, mua sẵn bánh trái, nhốt sẵn gà chờ cúng, ngâm gạo sẵn để đồ xôi.
Nhà Xã trưởng cũng rộn ràng chẳng kém, không những chuẩn bị cho ngày Thanh minh mà còn chờ đón nhà cậu cả Phúc và cậu hai Hiển về sum vầy. Hiềm một nỗi, Thanh minh năm nay không có mặt cậu ba Tùng. Vì những chuyện xảy ra, cậu Tùng đã đánh tiếng về cho ông bà Xã trưởng xin phép ở bên ngoài một năm.
Một ngày trước tết Thanh minh, lúc mặt trời chưa lên đến đầu ngọn sào, bỗng cả làng bị tiếng ồn ào đánh động. Hôm nay chẳng biết là ngày tốt ngày đẹp gì mà có hẳn năm con thuyền lớn cập bến sông làng Phù. Người làng đương lúi húi trên những cánh đồng xanh mơn mởn mạ non, thấy thuyền lạ thì đều dừng tay chạy ra bờ ruộng đứng ngóng.
Từ trên thuyền, quan Trấn thủ vịn tay thầy Hẻm bước xuống bến sông. Đứng ưỡn bụng ngắm nhìn những cánh đồng lúa bát ngát thẳng cánh cò bay, quan chép miệng cảm thán:
“Cũng tiếc đấy, nhưng thôi, đại sự mới là trọng.”
Thầy Hẻm không nói gì mà chỉ im lặng đỡ quan ngồi xuống võng để mấy tên lính khiêng lên con đường ven sông.
Sau khi quan rời thuyền, từ những chiếc thuyền còn lại, hàng đoàn lính lũ lượt xuống bến đi theo sau võng quan tiến vào làng Phù. Vẫn là võng lọng xênh xang, nhưng lần này đoàn rước quan Trấn thủ đông đảo và hoành tráng hơn hẳn lần trước, lại thêm một cỗ xe ngựa được phủ vải đen kín mít khiến không ai có thể nhìn thấy gì bên trong.
Dân làng người nào người nấy há hốc mồm kinh ngạc, chưa bao giờ họ nhìn thấy nhiều lính đến thế, lại còn vác nào giáo nào gươm sáng loáng trông cứ như đi đánh giặc. Tin này lập tức bay nhanh về làng, người trong làng náo nức kéo nhau ra đứng chật cổng làng mà ngóng, người còn ở ngoài đồng thì vứt hết cuốc xẻng, bám theo sau đội lính nhà quan, tò mò nhìn chiếc xe ngựa che kín được bảo vệ cẩn mật.
Vẫn là thằng Sửu hóng được tin vội chạy phăng phăng về gào ầm cả lên:
“Bẩm ông bà, quan lại đến làng mình đấy ạ! Con nghe nói trên bến sông đậu hẳn năm thuyền to, thuyền nào cũng chở đầy lính.”
Đang ngồi nhai dở miếng trầu, Xã Tuyên giật thót cả người, suýt nữa sặc nước trầu. Cậu ấm Đô vừa đi, tưởng đã tiễn được của nợ của tội, ấy vậy mà chưa thở được mấy hơi, quan đã đích thân đến làng, lại còn mang theo hẳn năm thuyền chở đầy lính chẳng biết để làm gì.
Bà Xã trưởng nghe nhắc đến quan thì tức tối tốc váy lên chửi:
“Tiên sư bố nhà quan, ăn lắm rửng mỡ, hết cha đến con về đây hành.”
Xã Tuyên nhổ bã trầu vào ống nhổ, vội vã đứng dậy xỏ guốc.
“Thôi nào mợ nó, quan đến nơi rồi, mau sai chúng nó bày trà bánh rồi ra cổng đón kẻo quan quở cho.”
Mặc dù ghét cay ghét đắng cha con nhà quan Trấn thủ, bà Xã trưởng vẫn phải hậm hực sai con hầu thằng ở mau chóng xuống bếp pha trà, sắp bánh sắp quả bê lên bày trên sập, lại sai bà bếp chuẩn bị nấu cỗ hầu quan. Xong xuôi, bà cùng kẻ hầu người hạ trong nhà ra ngoài cổng đứng thành hàng dài phía sau Xã trưởng chờ đón đoàn rước quan đến làng.
_______
Chú thích: (1) Xuân phân: Là tiết khí thứ 4 của mùa xuân, là thời điểm giữa mùa xuân, khoảng 21/3 hoặc 23/3 Dương lịch.
(2) Tiết Thanh minh: Là tiết khí thứ 5 của mùa xuân, khoảng 5/4 hoặc 6/4 dương lịch. Trong tiết Thanh minh có tết Thanh minh vào ngày 3/3 âm lịch. Trong ngày này, người ta thường đi tảo mộ cho người thân đã khuất.





