17286-chuong-2-cuoc-doi-pham-nhan-hoi-thu-hai
Sáng hôm sau, ánh nắng dịu nhẹ của kinh thành len qua màn mây mỏng, chiếu lên con đường lát đá nơi Dạ Hàn, Mặc Dương và các bạn học khác đang đứng tiễn biệt Lăng Thanh Tuyết. Nàng sẽ trở về quê nhà – một nơi xa hơn, không cùng đường với bọn họ. Thanh Tuyết chỉ chuyển đến học ở trấn để tiện việc thi cử, còn giờ – kỳ thi đã xong, cũng đến lúc chia tay.
Dạ Hàn đứng im lặng bên xe ngựa, mắt dõi theo nàng. Cậu muốn nói điều gì đó, nhưng rồi lại chỉ thốt lên bằng giọng khẽ khàng:
“Bảo trọng nhé… Thanh Tuyết.”
Nàng khẽ gật đầu, môi mím lại như đang nén một điều gì đó trong tim. Làn mi dài của nàng khẽ run dưới ánh sáng buổi sớm, đôi mắt trong trẻo như chứa chút gì u buồn, long lanh như sắp rơi lệ.
“Huynh cũng vậy… Nhất định phải sống thật tốt, Dạ Hàn.”
Chiếc xe ngựa chuyển bánh, tiếng vó ngựa xa dần. Thanh Tuyết ngoái lại nhìn cậu lần cuối. Không ai rõ trong mắt nàng có phải đang ngấn lệ thật không, chỉ thấy hình bóng ấy mờ dần rồi khuất hẳn ở cuối phố dài.
Dạ Hàn vẫn đứng đó rất lâu, đôi mắt như phủ một lớp sương mỏng. Mặc Dương đặt tay lên vai cậu, cười cười:
“Thôi nào, lên đường thôi. Ta mà không về nhà sớm chắc mẹ ta tưởng ta bị quan phủ bắt đi rồi.”
Dạ Hàn khẽ gật đầu, thu lại tâm tư, cùng Mặc Dương và nhóm bạn lên xe ngựa trở về quê.
Trên đường về, không khí không còn căng thẳng như những ngày ôn thi nữa. Mọi người đều bàn tán rôm rả về kỳ thi, nhưng điều khiến ai nấy đều quan tâm là thông báo của triều đình: các thí sinh sẽ có thời gian một tháng để về thăm nhà chờ kết quả được gửi về.
“Ta nghe nói, năm nay sẽ có người từ học phủ đến tận trấn đọc tên người đỗ cao đó!”
“Thật không? Không biết có tên ta không nữa…”
Ai nấy vừa hồi hộp vừa hy vọng, trong lòng mang đầy mộng tưởng và lo âu.
Vài ngày sau, đoàn xe ngựa trở về trấn. Cảnh vật thân quen hiện ra sau những rặng tre, dòng sông nhỏ vẫn chảy êm đềm như mọi khi. Người thân đứng đợi ở đầu trấn, tiếng gọi nhau í ới vang lên đầy xúc động.
Dạ Hàn nhảy khỏi xe, chạy vội về nhà… nhưng lạ thay – nhà cậu trống vắng, không một bóng người. Trong lòng bỗng dấy lên nỗi bất an. Cậu chạy nhanh vào trong, gọi lớn:
“Cha! Mẹ! Tinh Vũ!…”
Không ai đáp lời. Cậu chạy vội ra ngoài, hỏi một người hàng xóm già bên đường. Bà cụ vừa thấy cậu thì cười tươi:
“Dạ Hàn à, con về rồi đó hả? Cha mẹ con dọn nhà rồi, chuyển vào gần trung tâm trấn cho tiện buôn bán với cho Tinh Vũ học hành. Ở đó kia kìa, gần lò rèn nhà Lý bá.”
Dạ Hàn cảm ơn rồi cắm đầu chạy. Hơi thở dồn dập, lòng ngổn ngang… cho đến khi cậu nhìn thấy căn nhà mới.
Cánh cửa vừa mở, Tinh Vũ chạy ra đầu tiên, reo to:
“Ca ca!”
Cha mẹ cũng bước ra, trên mặt lộ rõ vẻ xúc động. Dạ Hàn ôm chầm lấy họ, siết chặt không nói nên lời. Hạnh phúc – nhưng cũng có gì đó man mác trong lòng. Một cảm giác khó gọi tên, như biết rằng… những ngày tháng bình yên thế này, rồi sẽ không kéo dài mãi mãi.
Sáng hôm sau, trong lúc ngồi dùng trà cùng cha mẹ, Dạ Hàn rốt cuộc cũng hỏi ra điều mình thắc mắc bấy lâu:
“Cha, sao nhà mình lại dọn tới gần trung tâm trấn? Con biết mà… mình đâu có dư dả gì đâu?”
Cha cậu – ông Lâm – ngẩng lên, ánh mắt trầm lặng, rồi cười khẽ:
“Chuyện này… thật ra là nhờ em gái của cha – tức cô ruột của con đấy.”
“Cô Út á?” – Dạ Hàn ngạc nhiên.
Ông gật đầu:
“Con biết rồi đó, dạo này cô con làm ăn rất tốt. Cái lữ quán ở đầu trấn do cô trông coi nay càng lúc càng đông khách. Mấy tháng trước, có một vị quan lớn trong triều đình ghé nghỉ chân tại đó. Ông ấy không nói danh tính, nhưng người đi theo thì nhiều lắm, thái độ lại rất cung kính, không hề giống dân thường.”
“Nghe nói ông ấy ở lại hơn mười ngày. Mỗi ngày ăn uống tại quán, rồi khen ngợi không ngớt. Trước khi rời đi, ông để lại một khoản bạc lớn, bảo là ‘tạ ơn thịnh tình nơi xa xứ’. Cô con giữ lại một phần, còn lại thì… mang đến cho cha mẹ con, bảo là ‘giúp ca ca đổi nhà’, sống đỡ vất vả.”
Dạ Hàn lặng người. Cậu hỏi:
“Vậy… cha mẹ chấp nhận à?”
Mẹ cậu – bà Ánh Tuyết – đặt chén trà xuống, ánh mắt vừa cảm động vừa bất lực:
“Lúc đầu chúng ta từ chối. Nhưng cô con cứng đầu, cứ nói đây là quà báo đáp. Còn trách cha con trước kia chẳng giúp gì nhiều, nay chỉ cho nhận lại một căn nhà cũng không chịu. Nói mãi… cuối cùng cha con cũng xuôi.”
Cha cậu cười lắc đầu:
“Ta không muốn mang ơn, nhưng em gái ta nói thế này – ‘Năm xưa ca ca không có sính lễ cưới gì cho đệ muội, giờ muội tặng lại cho ca một mái nhà, gọi là trọn duyên phận làm anh em’. Nghe cũng… khó từ chối lắm con à.”
Dạ Hàn nhìn quanh ngôi nhà mới – dù không quá sang trọng, nhưng rộng rãi, sạch sẽ, và ấm áp. Trong lòng dâng lên một cảm xúc kỳ lạ: vừa biết ơn, vừa cảm thấy bản thân cần nỗ lực hơn nữa.
“Con nhất định sẽ đỗ trạng nguyên. Không chỉ để báo đáp cha mẹ… mà cả cô nữa.”
Một buổi chiều êm ả, ánh nắng cuối ngày xuyên qua những tán lá xanh rì, chiếu xuống mặt nước trong veo của con suối nhỏ bên rìa trấn. Dạ Hàn và Mặc Dương ngồi trên phiến đá phẳng, chân đung đưa sát mép nước. Tiếng nước róc rách hòa cùng tiếng gió xào xạc tạo nên một khung cảnh yên bình hiếm có.
Dạ Hàn thả viên sỏi nhỏ xuống suối, rồi bất chợt hỏi:
“Này Mặc Dương, nếu đỗ khoa thi lần này… ngươi định làm gì?”
Mặc Dương ngửa mặt nhìn trời, thở dài một hơi:
“Thành thật mà nói… nếu đỗ, ta sẽ không làm quan.”
Dạ Hàn kinh ngạc quay sang:
“Hả? Không làm quan? Vậy ngươi thi làm gì?”
Mặc Dương bật cười, vỗ vai bạn:
“Ta thi để chứng minh bản thân với cha mẹ thôi. Nhưng ước mơ thật sự của ta là trở thành tướng quân, cầm quân ra trận.”
“Tướng quân?” – Dạ Hàn nhíu mày – “Nhưng… sao lại chọn con đường đó?”
Mặc Dương đưa mắt nhìn mặt nước lấp loáng, giọng trầm hẳn xuống:
“Ngươi cũng biết mà, ta to xác, sức ăn thì gấp đôi người thường. Ở trường thì học không kém ai, nhưng cứ ngồi lâu là ta buồn ngủ, đầu óc rối bời. Ta không hợp làm quan, không hợp với bàn giấy hay những trò tranh đấu quyền lực.”
“Còn quân đội… dù khắc nghiệt, nhưng có thể rèn luyện thân thể, có lý tưởng để theo đuổi. Ta không muốn ngồi trong phòng kín xử lý công văn cả đời. Ta muốn được ra trận, bảo vệ đất nước, cũng là bảo vệ người thân.”
Dạ Hàn trầm ngâm, nhìn bạn mình với ánh mắt khác đi. Một kẻ tưởng chừng lúc nào cũng ăn nói bông đùa, hóa ra lại có lý tưởng và quyết tâm vững chắc như vậy. Cậu khẽ gật đầu:
“Ta hiểu rồi. Dù con đường nào… chỉ cần là do ngươi chọn, ta tin ngươi sẽ làm được.”
Mặc Dương cười rạng rỡ:
“Và ta cũng tin ngươi sẽ đỗ trạng nguyên, rồi lên kinh thành trở thành một vị quan thanh liêm khiến thiên hạ nể phục. Khi đó… đừng quên thằng bạn béo này đấy nhé!”
Hai người bật cười, tiếng cười vang vọng giữa chiều tà, đơn sơ mà ấm áp. Họ không biết rằng – đây là một trong những khoảnh khắc yên bình cuối cùng của tuổi trẻ. Những gì đang chờ đợi phía trước… sẽ thử thách cả niềm tin lẫn tình nghĩa.
Hôm ấy, cả trấn rộn ràng như mở hội. Từ sáng sớm, người người đã đổ ra đường, ai cũng hồi hộp chờ đợi một điều trọng đại — thư báo kết quả kỳ thi năm nay từ triều đình sẽ được gửi đến.
Chỉ một khắc sau, một đoàn lính hộ tống một vị quan nhỏ của phủ thành tiến vào trấn. Vị quan ấy tay cầm một cuộn lệnh, đi thẳng đến tấm bảng thông báo lớn đặt gần trung tâm trấn — nơi thường dùng để dán cáo thị của triều đình. Ông cẩn thận mở lệnh ra, dán chặt lên bảng gỗ rồi lên tiếng:
“Danh sách thí sinh đỗ đạt tại kỳ thi năm nay!”
Tiếng ông còn chưa dứt, đám đông đã chen nhau ùa tới, tiếng xì xào bàn tán râm ran như ong vỡ tổ.
“Mau, mau xem thử tên mình có không!”
“Lão Tam ở nhà mình có đỗ không nhỉ?”
“Trời ơi, nhìn kìa, đứng thứ ba là… Mặc Dương kìa!”
Giữa đám đông, một tiếng reo hò bật lên:
“Ha ha! Là ta! Tên ta đây rồi! Đứng thứ ba! Ta đỗ rồi!”
Mặc Dương hét lên đầy phấn khích, khuôn mặt đỏ bừng vì xúc động. Cậu quay sang đấm nhẹ vào vai Dạ Hàn:
“Ngươi thấy không? Ta làm được thật rồi!”
Dạ Hàn cũng cười theo, nhưng ánh mắt cậu đang tìm kiếm một cái tên khác.
“Thanh Tuyết…” – Cậu thầm nghĩ, rồi thoáng khựng lại – “À phải, nàng không thuộc trấn này…”
Cậu lướt mắt theo hàng tên, từng dòng từng dòng… cho đến khi đôi mắt dừng lại ở cái tên đứng đầu bảng.
“Lâm Dạ Hàn – Trạng nguyên.”
Tim cậu như ngừng đập một nhịp.
“Là… ta?”
Cậu dụi mắt một lần nữa để chắc chắn không nhìn lầm. Đôi chân run lên vì xúc động. Một cảm xúc lạ lùng – không chỉ là niềm vui, mà còn là một sự nhẹ nhõm, vỡ òa, như cả trời đất đang hòa vào một khúc khải hoàn.
Không kịp nói lời nào với ai, Dạ Hàn quay người, chạy băng qua đám đông, lao về nhà với tốc độ của gió.
“Cha! Mẹ! Muội ơi! Con… con đậu rồi! Con đứng đầu bảng!”
Khi đến nơi, thấy cha mẹ đang phơi đồ trước sân, muội muội thì tưới rau bên hiên, cậu nhào đến, ôm chầm lấy từng người một.
Ánh mắt cha mẹ ánh lên niềm vui lẫn tự hào. Muội muội thì reo lên:
“Ca ca giỏi quá! Ca ca thi đỗ thật rồi!”
Khoảnh khắc ấy, Dạ Hàn không nói nên lời. Cậu chỉ biết ngẩng mặt nhìn trời xanh, lòng thầm cảm tạ ông trời và cha mẹ đã không để niềm tin ấy uổng phí.
Trước khi rời trấn sang nơi khác, vị quan đại diện triều đình một lần nữa đứng giữa trung tâm trấn, truyền đạt lời dặn dò của kinh thành:
“Những ai có tên trong danh sách trúng tuyển, sau một tuần nữa hãy chuẩn bị hành trang, tạm biệt gia quyến. Lúc ấy, các ngươi sẽ được hộ tống đến kinh thành — nhận ấn tín, chức vụ tương ứng, hoặc tiếp tục theo học tại Quốc Tử Giám để tu dưỡng thêm trước khi chính thức nhập quan.”
Dân làng lại một phen rộn ràng, vừa vui mừng, vừa quyến luyến khi nghĩ đến cảnh chia xa.
Đêm hôm đó, bầu trời lấp lánh sao. Không khí trong lành nhưng lòng người lại rối như tơ vò.
Dạ Hàn ngồi một mình bên hiên nhà, ánh mắt nhìn xa xăm. Một cơn gió nhẹ lướt qua làm tà áo lay động, lòng cậu cũng vì thế mà khẽ run. Bao nhiêu suy nghĩ dồn dập hiện về.
“Một tuần nữa ta sẽ rời đi… Liệu con đường này có đúng không? Có quá sớm để rời xa gia đình không? Cha mẹ, muội muội… Họ có sống ổn khi không có ta cạnh bên?”
Rồi… hình bóng của nàng lại hiện ra — Thanh Tuyết, người con gái như tuyết đầu mùa, nhẹ nhàng nhưng in đậm trong tim cậu.
“Nàng… bây giờ đang ở đâu?”
Trong phút chốc, Dạ Hàn muốn lập tức cưỡi ngựa, vượt qua trăm dặm, chỉ để tìm gặp nàng, nói ra điều mà lẽ ra cậu đã nên nói từ lâu. Nhưng lý trí giữ cậu ngồi lại.
Đúng lúc đó, Mặc Dương xuất hiện, tay xách theo vò rượu, miệng cười ha hả:
“Sao ngồi thừ người ra đó, Dạ Hàn? Không lẽ nhớ nàng rồi hử?”
Dạ Hàn quay sang, cười nhẹ, không đáp. Mặc Dương ngồi xuống cạnh cậu, mở vò rượu, rót ra hai chén gỗ mộc mạc:
“Lần đầu tiên huynh đệ ta uống rượu với nhau, lại là lúc sắp chia tay… Uống đi!”
Hai người cụng chén, ánh rượu óng ánh dưới ánh sao. Họ ngồi đó, nói đủ thứ chuyện, từ thuở nhỏ chăn trâu tắm suối, đến lúc cùng học hành, đến kỳ thi vừa qua…
“Dạ Hàn, ta nói thật… Nếu không đỗ, chắc ta đang đi bửa củi thuê ở bến cảng rồi.”“Còn ta… nếu không đỗ, có lẽ vẫn sẽ dạy học ở một lớp nhỏ trong trấn này…”
Nhưng rồi cả hai cùng im lặng, men rượu đưa họ vào một khoảng lặng đầy suy tưởng. Dạ Hàn cầm chén rượu, mắt không rời ngọn lửa đèn trong nhà:
“Ta không biết nữa… Cha mẹ ta đã quá cực khổ rồi. Muội muội thì còn nhỏ. Ta cứ nghĩ mình thi đậu sẽ vui vẻ, sẽ dễ quyết định mọi thứ hơn… Nhưng không, có khi bây giờ ta lại thấy nặng nề hơn bao giờ hết.”
Mặc Dương gật đầu, uống cạn chén:
“Chọn con đường đi xa, có nghĩa là phải học cách chịu đựng cô đơn, chịu đựng cả cảm giác day dứt… Nhưng đó cũng là con đường để người như chúng ta thay đổi số phận.”
Dạ Hàn không đáp. Cậu chỉ cúi đầu, lòng ngổn ngang, tự hỏi:
“Lẽ nào… ta đã đánh mất một điều gì đó, ngay từ lúc còn chưa bắt đầu?”
Đêm ấy là lần đầu tiên Dạ Hàn uống rượu đến say, mà lòng lại chưa từng nhẹ đi chút nào. Và cũng là lần đầu tiên, cậu thực sự cảm thấy:
Một cánh cửa đã mở ra — nhưng phía sau nó là vô vàn lựa chọn, không ai có thể biết trước được kết cục.
Thời hạn bảy ngày cuối cùng cũng trôi qua.
Dạ Hàn và nhóm bạn thân của mình chính thức tạm biệt người thân, bạn bè, và rời khỏi trấn Thanh Thủy – nơi chôn nhau cắt rốn – để lên đường đến kinh thành, bắt đầu một chặng đường hoàn toàn mới trong cuộc đời.
Trên đường đi, ai nấy đều mang trong lòng những suy nghĩ riêng. Có người mong muốn tiếp tục học hành để tiến xa hơn trong khoa cử. Có người chọn con đường dạy học tại các phủ huyện. Có người chỉ đơn giản là muốn được an phận, sống cuộc sống ổn định sau kỳ thi.
Còn Dạ Hàn, mong muốn lớn nhất của cậu từ bé nay đã trở thành sự thật – trở thành một vị quan trong triều đình, và khi ấy cậu mới vừa tròn 18 tuổi.Đây là một điều chưa từng có trong lịch sử của triều đình: một vị quan trẻ tuổi nhất từng được ghi danh, khiến không ít người ngạc nhiên và kính phục.
Mặc Dương, người bạn thân thiết của Dạ Hàn, thì lại có chí hướng khác biệt. Ngay từ đầu, cậu đã chủ động trình bày nguyện vọng không làm quan văn mà muốn được gia nhập quân ngũ.Khi được cấp trên hỏi lý do, Mặc Dương chỉ đáp đơn giản:
“Thần cảm thấy mình không phù hợp với bút nghiên, thay vào đó là kiếm và giáp. Thần muốn rèn luyện bản thân nơi sa trường.”
Vị quan phụ trách tuyển dụng tỏ ra ngạc nhiên nhưng cũng mỉm cười và đáp:
“Nếu thật lòng muốn tòng quân, thì ngươi phải bắt đầu từ chức lính thấp nhất. Tất cả đều phải theo quy định – ai cũng bắt đầu như thế. Nhưng nếu có thực tài, triều đình sẽ không để ngươi thiệt thòi. Khi lập được công trạng, chức vị sẽ tăng dần. Và khi lên đến một cấp bậc nhất định, triều đình sẽ cử người đến truyền dạy võ nghệ, binh pháp và chiến lược quân sự cho ngươi.”
Mặc Dương nghe vậy thì vô cùng phấn khích.Một phần vì điều lệ trong quân ngũ có quy định rõ ràng: “Tuyệt đối không để binh sĩ chịu đói. Khi đã là lính dưới trướng triều đình, sẽ được ăn no mặc ấm, có nơi nghỉ ngơi, có cơ hội tiến thân nếu chăm chỉ và trung thành.”
Không cần danh vọng quan tước, điều Mặc Dương cần là một con đường rõ ràng để rèn luyện ý chí và sức mạnh. Và cậu đã tìm thấy nó.
Còn về phía Lâm Dạ Hàn, sau khi được quan sai tiến cử, cậu nhanh chóng nhận được lệnh triệu kiến từ triều đình. Trước khi bước vào cung điện, vị quan ấy đã đích thân hướng dẫn Dạ Hàn một vài lễ nghi cơ bản: cách hành lễ, cách xưng hô, và thái độ cần có khi đối mặt với Thiên tử.
Dạ Hàn nghe rất chăm chú, ghi nhớ từng điều một, trong lòng không khỏi hồi hộp – đây là lần đầu tiên trong đời, một thiếu niên mười tám tuổi như cậu lại được diện kiến vua của cả một quốc gia.
Một lát sau, xe ngựa đưa Dạ Hàn đến gần Hoàng Cực Cung, chính điện của triều đình Đại Nguyên – nơi hoàng đế thiết triều, tiếp đón bá quan văn võ.
Nơi này vô cùng rộng lớn và uy nghi. Hai bên đường dẫn vào cung là hàng dài các quan lại đứng chờ lệnh, mỗi người đều vận quan phục chỉnh tề, ánh mắt nghiêm nghị. Lính canh được bố trí dày đặc ở mọi góc, giáp trụ sáng loáng, tay nắm chặt đao kiếm – bảo vệ tuyệt đối cho khu vực gần ngai vàng.
Khi được dẫn vào chính điện, Dạ Hàn đã nhìn thấy người đang ngồi uy nghi trên ngai vàng bằng ngọc thạch – chính là Hoàng đế Đại Nguyên, tên húy là Lý Thương Thiên, người nắm quyền sinh sát, cai quản thiên hạ.
Bên trái ngai vàng là Hoàng hậu Từ Mẫn Uyển, dung mạo đoan trang, ánh mắt sáng như trăng, toát lên vẻ uy nghi mà hiền hậu.
Còn bên phải là một thiếu nữ mặc y phục lụa mỏng, ngồi thẳng lưng với nét mặt lạnh lùng nhưng dung nhan tựa tiên nữ – chính là Công chúa Lý Tuyết Lam, ái nữ duy nhất của hoàng thượng, người được đồn rằng thông tuệ từ bé, tinh thông cầm kỳ thư họa, nhưng lại vô cùng ít nói và hiếm khi xuất hiện trước triều đình.
Dưới ánh mắt của bao người, Dạ Hàn chầm chậm bước đến, hành đại lễ, giọng rõ ràng mà thành khẩn:
“Thần dân Lâm Dạ Hàn, quỳ bái hoàng thượng!”
Từng lời cậu nói vang lên giữa đại điện như dội vào lòng từng người đang đứng đó – một phàm nhân tuổi mười tám, nay đứng giữa triều đường, khởi đầu cho một vận mệnh mới.
Sau khi dập đầu xong ba cái, Dạ Hàn vẫn quỳ thẳng người, đầu không ngẩng cao, ánh mắt cúi xuống thể hiện lòng kính cẩn. Không gian trong điện lúc ấy trở nên im ắng đến mức có thể nghe được tiếng lá rơi bên ngoài sân.
Trên ngai vàng, hoàng đế Lý Thương Thiên khẽ gật đầu, đôi mắt trầm ổn quan sát thiếu niên trước mặt một lúc lâu, rồi mới mở lời bằng giọng uy nghi nhưng ôn hòa:
“Lâm Dạ Hàn, khanh còn trẻ mà tâm khí vững vàng, có công đỗ đầu khoa thi năm nay, quả thực là người hiếm thấy. Từ nay, hãy tận tâm tận lực phụng sự quốc gia.”
Dạ Hàn cúi đầu sâu hơn, đáp lớn:
“Thần… xin ghi nhớ lời dạy của bệ hạ!”
Vị quan sai bên cạnh khẽ mỉm cười, tựa như cũng thay lời tán dương. Một vài vị đại thần đứng gần đó thì khẽ gật đầu, ánh mắt chứa sự tò mò và chút kỳ vọng dành cho người tân khoa trẻ nhất triều đình.
Ngoài trời, nắng chiều buông nhẹ trên đỉnh mái cung điện dát vàng, gió thu mang theo hương cỏ non lướt qua hành lang đá dài, khiến mấy tấm rèm lụa bay nhè nhẹ. Trong khoảnh khắc ấy, Dạ Hàn ngẩng nhìn lên – thấy ánh sáng xuyên qua khung cửa, chiếu lên ngai vàng, nơi ngự trị của vương quyền, cũng chiếu lên chính con đường của cậu.
Một con đường vừa mở, cũng là một vận mệnh vừa bắt đầu.





