16463-chuong-12
Hoàng đế nhỏ nửa ngồi nửa nằm trên kiệu, toàn thân ướt đẫm mồ hôi. Lưng tựa long ỷ, đầu ngoẹo sang một bên, tay trái đỡ đầu, tay phải thả lỏng xuống thân. Nguyễn Cung đi bên cạnh vua, mắt không ngừng quan sát. Mặt vua tái xanh. Mấy hạt châu kết trên mão rồng lúc này cũng nghiêng sang bên, đánh vào nhau tạo thành tiếng “xoẹt xoẹt” rất nhỏ như thể trêu ngươi càng khiến Cung thêm sốt ruột. Mặc dù đã xong đại lễ Tế Thiên nhưng vua phải giữ lòng hiếu đến Thái miếu thắp nén hương cho tông tổ. Việc nên làm thì phải làm cho trọn đạo. Nhưng hỡi ôi vị hoàng đế mà hoàng thiên chọn lựa, tông tổ gởi gắm đó dẫu sao cũng chỉ là một đứa trẻ. Mà một đứa trẻ thì có bao nhiêu sức khỏe để gánh vác chuyện quốc gia?
Mặt trời giờ Ngọ là lúc hỏa khí tích tụ nhiều nhất. Vua còn đang sốt lại phải hứng cái hỏa khí lớn thế này càng thêm khó chịu. Mặt vua càng tái nhợt, mồ hôi càng lúc càng nhiều. Cổn phục chẳng mấy chốc đã ướt đẫm. Kiệu vua ngồi là “long liễn bát cống”[1] dạng hở, chỉ có diềm che phía trên chứ bốn bên đều rỗng nên chỉ cần nhìn vào đều thấy rất rõ dáng vẻ mỏi mệt, chẳng còn sinh khí. Vua nhắm nghiền mắt, hơi thở nhỏ giọt, lí nhí gọi:
– Nguyễn Cung!
[1] Kiệu 8 người khiêng hay còn gọi là kiệu bát cống. Cấu trúc kiệu gồm có: bành kiệu, đòn kiệu. Trong đó: bành kiệu sẽ gồm một chiếc ghế đặt trên cùng được thiết kế như long ỷ (có lưng tựa, tay vịn và trang trí hình đầu rồng). Phần hậu bành (bành sau) cao hơn thân bành, được chạm nổi hình “lưỡng long chầu nguyệt” (hai con rồng chầu mặt trăng) hoặc hình “lý ngư hóa long” (cá chép hóa rồng) cùng các cành lá rong rêu thủy sinh. Đòn liệu có 3 loại đòn: đòn dọc (gồm 2 thanh, phần đầu tạo hình đầu rồng phần cuối tạo hình đuôi rồng. Kiệu khi chồng lên, đặt song song làm tầng đòn trên cùng, tạo thành mặt phẳng thứ nhất đội bành kiệu), đòn ngang (gồm 2 thanh, mỗi thanh tạo thành 2 đầu rồng đặt vuông góc phần đầu và phần cuối của 2 thanh đòn dọc, tạo thành mặt phẳng thứ 2 đội 2 thanh đòn dọc), đòn khiêng (gồm 4 thanh đặt dưới đầu của 2 thanh đòn ngang tạo thành mặt phẳng thứ 3 với 8 hình đầu rồng. Bốn thanh đòn khiêng được đặt cùng chiều với 2 thanh đòn dọc).
Cung nghe gọi, giật mình liếc hờ qua vua rồi đảo mắt nhìn xung quanh một lượt mới dám tiến sát bên kiệu, khom người ghé sát bành kiệu, thấp giọng:
– Muôn tâu Bệ hạ, có Cung đây!
Vua khẽ động đậy người, chếnh choáng nửa thân thể yếu ớt rướn về phía Cung. Toàn thân run rẩy, vua cố ghì tay bám chắc cái đầu rồng trên tay vịn long ỷ, thều thào:
– Lần sau… chắc phải dùng kiệu kín, bốn bên che mành, bên trên có diềm để không ai nhìn thấy bộ dạng khó coi của trẫm.
– Bệ hạ, Ngài ngự trên cao lo việc dân nước thì làm gì có chuyện khó coi.
– Nhưng… trẫm mệt quá!
– Bệ hạ! Ngài cố thêm chút nữa…
– Trẫm còn phải làm gì nữa?
– Muôn tâu Bệ hạ, còn… đến Thái miếu cẩn cáo Thiên địa, tông miếu tỏ lòng trung hiếu… mấy điều này đều là việc nên làm…
– Trẫm biết!
Cung chưa xong câu nói đã bị Nguyên Long đưa tay ngắt ngang. Những điều này đương nhiên vua biết mà Cung cũng biết. Chỉ là cả Cung cả vua cũng đang nhắc nhở mình mà thôi.
Kiệu vua đi thêm một đoạn thì bỗng đâu từ trên trời có vật gì lao xuống đụng thẳng vào hông kiệu. Một vệt máu đỏ tươi bắn lên tưới ướt hoa văn “lưỡng long chầu nguyệt”. Rồng vàng phút chốc trở thành rồng đỏ. Vua trên kiệu cũng bị bất ngờ, giật mình ngồi dậy, mỏi mệt hỏi Cung
– Chuyện gì vậy?
Đoàn phu kiệu ngay tức khắc hạ kiệu xuống, ai nấy cũng chỉ dám cúi đầu nín lặng. Cung vòng qua hông kiệu, lần theo vệt máu trên “rồng vàng” thì thấy một chú chim nằm dưới đất giãy chết. Nhìn lên cao thấy có mấy con quạ đang vần vũ trên trời. Cung cả kinh, lấy ống tay áo quệt ngang trán trấn tĩnh rồi mới quay về kiệu bẩm báo:
– Muôn tâu Bệ hạ! Là… là một con chim bị bầy quạ tấn công nên… nên… rơi xuống “long liễn” của Bệ hạ.
Nguyên Long nghe Cung bẩm báo, trước sau mắt vẫn nhắm nghiền nhưng thân thể có chút lay động. Vua đưa tay xoa vầng trán, mỏi mệt:
– Chim chết rồi thì mang đi đi. Việc cũng không phải trọng đại mà…
– Dạ… dạ… muôn tâu Bệ hạ! Chim chết không phải việc trọng đại. Nhưng… nhưng…
– Nhưng cái gì?
– Nhưng… ngày lễ Tế Thiên, máu nhuộm kiệu rồng, quạ đen vây trời… e là có điềm gở.
Vua nghe lời phân của Cung, cố nhoài người khỏi kiệu, ngó mắt trông lên bầu trời thấy đàn quạ thay nhau vỗ cánh… Vua thở một hơi mạnh, giọng nói có phần yếu ớt nhưng thanh âm vẫn rõ ràng nhả từng câu chữ:
– “Tạm chỉ phi ô tương sở tử. Tần lai ngữ yến định tân sào[2]” Đỗ Phủ thương quạ như lòng mẹ, thôi vỗ cánh bay ấp ủ con. “Ngũ canh hựu dục hướng hà xứ? Kỵ mã xuất môn ô dạ đề”[3], Lý Thương Ẩn lại nhìn quạ đoán mấy canh, biết ai đi sớm về khuya một mình. “Ô đề thời tiết tống quân vi[4]” Cao Khải xem quạ tựa nhung nhớ, thời khắc tống biệt lệ đôi dòng. Quạ có khi chan chứa tình ý nhưng cũng có khi chất chứa nhiều điều tai quái… tất cả những điều này thật chất do lòng người mà ra. Phàm chuyện trên đời hung hiểm, cát tường đều có vận số an bài. Đã là vận số có lo lắng quá nhiều hóa ra cũng hoài phí tâm tư.
[2] Hai câu thơ trích trong bài thơ “Đường thành” của Đỗ Phủ. Dịch nghĩa: Chim quạ tạm dừng bay xa để nuôi bầy chim nhỏ. Chim yến ríu rít bay đi bay về làm tổ mới.
[3] Hai câu thơ trích trong bài thơ “Vô đề (đãi đắc lang lai nguyệt dĩ đê)” của Lý Thương Ẩn. Dịch nghĩa: Canh năm không biết lại đi đâu nữa. Cưỡi ngựa ra khỏi cửa làm kinh động lũ quạ kêu đêm.
[4] Câu thơ được trích trong bài thơ “Phú đắc Hàn Sơn tự tống biệt” của Cao Khải. Dịch nghĩa: nghe tiếng quạ kêu là biết đến lúc tiễn chàng lên đường.
– Nhưng… muôn tâu Bệ hạ! Dẫu sao hôm nay cũng là ngày Tế Thiên, ngày trọng đại liên quan đến tông miếu, xã tắc nên vẫn phải cẩn trọng thì hơn. Lại thêm phần kiệu rồng vấy máu, đến chỗ Thái miếu tôn nghiêm e là không hợp lẽ…
– Thôi, thôi được rồi. Đến Thái miếu đi. Đừng tấu trình nữa!
Nguyên Long lúc này đã mệt lắm rồi. Thần sắc gần như không còn tỉnh táo nữa. Một cơn chấn động choáng ngợp qua đầu cảm tưởng như đất trời đang quay cuồng trước mắt nên chỉ mong muốn mau cắt đứt trở ngại này, đến Thái miếu sớm cho trọn lễ. Phần Cung lại vì kiêng kị điềm gở nên cứ đứng mãi chẳng chịu dời chân. Cả vua cả Cung đều đẩy đối phương vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”. Đám phu kiệu ai nấy chỉ biết khòm lưng xuống, thi thoảng liếc nhau vài cái chớ nào dám làm gì. Không tiến không lùi mãi cũng không phải cách, Lộ biết tình thế khó xử nên cũng rời khỏi đoàn hộ tống phía sau, vội vàng bước đến kiệu vua thay Cung phân trần:
– Muôn tâu Bệ hạ! Dẫu rằng “hoa đẹp tùy người ngắm”, chuyện cát hung trên đời tùy lòng người. Nhưng hôm nay cũng là ngày trọng đại có liên quan chuyện xã tắc, tông miếu nên chẳng thà né tránh chút thì vẫn hơn. Thêm phần, “long liễn” đã dính máu tươi đến Thái miếu e là bất kính với tông tổ. Chi bằng Bệ hạ về tẩm điện ngơi nghỉ trước, chờ đại giá lỗ bộ thu xếp một chút rồi lại đến Thái miếu cũng không muộn. Bệ hạ sức khỏe còn đương không tốt, chi bằng nghỉ chút cho hồi sức…
– Nhưng đến giờ cúng tế ở Thái miếu, bây giờ không đi chỉ e là không tốt.
Lộ nghe đến hai chữ “không tốt” hai hàng chân mày khẽ chau lại một chút rồi lại giãn ra, vẻ mặt bình thản:
– Muôn tâu Bệ hạ! Ngày Tế Thiên là ngày đại cát nhất được xem xét rất kỹ nên Lộ tôi tin chắc chỉ cần mặt trời chưa tàn thì giờ nào cũng là giờ lành. Huống hồ chi Bệ hạ chỉ nghỉ ngơi một chút thì sao qua giờ lành được. Nếu Bệ hạ đã ủy thác cho Lộ làm Lễ nghi Học sĩ thì kính mong Bệ hạ tin tưởng ở tôi. Tuyệt đối sẽ không làm chậm trễ đâu.
Vua nghe lời phân, có thêm sự tin tưởng. Huống chi cơ thể đang dần cạn kiệt nên cũng đồng ý làm theo lời Lộ trở về tẩm điện nghỉ ngơi. Đại giá lỗ bộ theo lệnh, không đến Thái miếu mà quay ngược về tẩm điện Lam Sơn.
***
Tẩm điện Lam Sơn
Nguyên Long mê man nằm trên sập, chẳng biết giờ này là giờ nào. Chỉ thấy toàn thân run rẩy, từng cơn lạnh thi nhau truyền qua da thịt mà trán và mặt thì cứ nóng đến rực lửa. Toàn thân bất lực, hai tai ù đặc khiến vua mơ mơ hồ hồ không nghe được những âm thanh huyên náo ngoài cửa tẩm điện.
“Pình” một tiếng đẩy cửa lớn đến mức vua đang nằm cũng phải bật người ngồi dậy. Trong lớp màn mắt lòe nhòe, vua thoáng thấy một người với thân hình vạm vỡ cùng gương mặt rắn rỏi, đôi mắt sắc lẹm đang xông thẳng về phía mình. Nguyên Long lúc này vẫn còn run rẩy, thấy dáng người đến càng thêm sợ hãi, tay bấu chặt lên đùi, nén giọng xuống thật thấp, lí nhí:
– Đại Tư đồ đó à? Khanh vào đây làm gì?
Sát nghe vua hỏi, hằn học nhìn xung quanh phòng một lượt rồi để đôi mắt lên trần nhà, xoay lưng về phía vua, hai tay chắp sau lưng, điệu bộ bất kính gằn từng tiếng:
– Thần nghe nói Bệ hạ nửa đường quay về tẩm điện…
– Trẫm mệt.
Sát chưa đứt câu nói đã bị vua cướp ngang lời nên lòng càng thêm tức tối. Đôi mắt lập tức quắc lại, hai hàng chân mày nhăn đến độ tưởng chừng như sắp đẩy con ngươi ra ngoài. Sát quay lưng lại, đối mắt nhìn vua, hai ống tay áo giũ mạnh rồi mới vòng tay lại bái vua lấy lệ:
– Muôn tâu Bệ hạ! Dẫu biết Bệ hạ sức khỏe ngàn vàng nhưng chuyện trong lễ giáo, hiếu hạnh đi đầu. Bệ hạ cũng nên vì lòng hiếu thảo mà noi gương cho trăm họ tuân theo. Huống chi lễ Tế Thiên đã xong, việc đến Thái miếu cũng không mất quá nhiều thời gian quý báu, Bệ hạ đến Thái miếu dâng hương một lát rồi về nghỉ ngơi cũng chưa muộn. Việc còn lại ở điện Càn Đức… Thần đây xin lo chu toàn.
Nguyên Long giấu tay vào trong chăn, siết chặt đến mức các đầu ngón tay tê buốt không còn chút cảm giác, ánh mắt xoáy vào Sát một lúc rồi mới thả lỏng cơ thể, yếu ớt nói:
– Lúc nãy trên đường đến Thái miếu, quạ đen vây chim nhỏ sa xuống đất rơi trúng ngự liễn. “Nhị long chầu nguyệt” nhuốm máu đỏ nên trẫm phải quay về tẩm điện chờ lỗ bộ đổi một cái kiệu khác mới có thể đi tiếp. Khanh cũng biết tế cáo tông tổ là việc trọng đại đương nhiên không nên để những điều không tốt lành xảy ra, phải không Đại Tư đồ?
Sát nhìn vua, cảm xúc phức tạp. Sát trước giờ nói chuyện chưa từng biết khách khí dù người trước mắt lão là ai đi chăng nữa. Nhưng hôm nay đối mặt hoàng đế nhỏ này lại bỗng có chút bất lực. Hoàng đế nhỏ tuổi tuy trẻ dại nhưng mỗi câu nói ra đều không dại. Ngôn từ sắc bén lại khéo léo đẩy người ta vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Sát dù bực tức nhưng cũng chẳng thể đôi co. Vì nếu một mực ép vua đi khác nào bảo vua mang cái kiệu dính đầy máu đó đến Thái miếu bất kính với tông tổ. Còn im lặng cho qua thì rủi may vua bỏ qua giờ lành đến Thái miếu, mai sau xã tắc có mệnh hệ gì Sát gánh thế nào? Thân làm “giám quốc” theo cố mệnh Tiên đế lại không giúp vua trọn đạo hiếu… tội này một khi giáng xuống thì Sát khó lòng chối bỏ.
– Bệ hạ sức khỏe không tốt cần nghỉ ngơi. Mà tông tổ ở Thái miếu cũng mong con cháu hiếu thuận đến thắp nén hương. Chuyện “nhị long chầu nguyệt” đẫm máu hơi kém may mắn. Cân phân nặng nhẹ, Thần cho rằng chuyện đến Thái miếu thắp hương xin tội với Thiên địa, tông tổ càng là việc cấp bách hơn. Bệ hạ nghỉ ngơi cũng khá lâu rồi, chắc sức khỏe cũng hồi phục được vài phần nên Thần khẩn xin Bệ hạ mau chóng khởi hành đến Thái miếu cho kịp giờ lành. Thần ở đây chờ Bệ hạ dời gót!
Sát vừa nói vừa hạ thấp người vái về phía vua hành lễ, đôi mắt kiên định như dồn ép, tư thế vẫn giữ nguyên chờ dợi… xem chừng không có ý nhượng bộ. Vua thấy Sát kiên định, dù người còn mệt nhưng cũng không dám từ chối. Mà bây giờ đồng ý ngay chỉ e toại nguyện cho Sát, ngày sua càng khó đối phó với Sát hơn. Làm vua làm thần giữa thế cuộc này quả thật có trăm điều khó. Thân vua bé nhỏ như chú chim non nớt bị quạ đen vây khốn, chỉ cần đi sai một bước thì lại thêm thảm kịch “rồng vàng” nhuốm máu.
Sát chờ mãi mà vua vẫn không động tĩnh gì nên thần sắc có chút khó coi, phần vì sứ thần lân bang còn đang ở điện Càn Đức chờ đợi nên Sát càng thêm sốt ruột. Đương lúc định mở miệng giục thì Lộ từ ngoài bước vào, tiến đến bên cạnh Sát, đứng đối mắt vua khom người cung kính:
– Muôn tâu Bệ hạ! Lộ biết Bệ hạ có lòng trung hiếu muốn đến Thái miếu sớm để cúng tế tông tổ nhưng ngặt nỗi ngự liễn vẫn chưa chuẩn bị xong nên kính mong Bệ hạ chờ thêm giây lát…
– Bà Học sĩ nói nghe nhẹ nhàng thật. Chuyện liên quan vận mệnh xã tắc mà bà “bình thản” quá nhỉ! – Sát ba phần châm chọc, bảy phần tức giận lên tiếng.
– Đại Tư đồ quá lời, chuyện xã tắc tôi nào dám xem nhẹ. Chính vì “không xem nhẹ” nên mới phải cẩn trọng chuẩn bị lại ngự liễn cho hợp lễ để tỏ lòng trung hiếu với tông tổ.
– Hứ, hy vọng được như lời bà nói.
– Đại Tư đồ chính sự bận rộn nên thiết nghĩ cũng không cần nhọc lòng nơi đây. Việc còn lại xin đề tôi làm tròn chức trách của mình!
Lộ vừa nói vừa cúi đầu hành lễ khiến Sát dù giận cũng chẳng thể đôi co, chỉ đành hậm hực vài câu cho thỏa mãn tính ngông cuồng:
– Nếu bà Học sĩ đã nói thế thì tôi cũng không cần nán lại nơi đây… – Sát nói đến đây, liếc mắt nhìn Cổn phục đang treo trên bức bình phong trong phòng thì ngưng lại giây lát, nét mặt giãn ra nhếch mép – Chỉ mong bà đừng vì một con quạ đen mà làm mờ trái tim tôn di.[5]
[5] Tôn di là tên một lời chim quý hiếm biểu trưng cho chữ “Hiếu” trong quan niệm cổ xưa. Nó được thêu trên áo của Cổn phục để thể hiện lòng hiếu thảo của vua.
Dứt lời, Sát phủi ống tay áo bỏ đi. Lời Sát hàm chứa ẩn ý, cố ý châm chọc Lộ đừng để vua mang tội bất hiếu với tông tổ. Lộ nghe nhưng không bày tỏ tâm tư, chỉ mỉm cười dõi theo bóng lưng Sát đến khi khuất hẳn.
Từ nãy giờ vua vẫn im lặng quan sát. Đến khi Sát đi rồi mới dám thả lỏng cơ thể.
– Cám ơn Lễ nghi Học sĩ! Không có khanh, chỉ e là hôm nay khó lòng vượt qua…
– Bệ hạ nghỉ ngơi trước đi. Một lát nữa còn đến Thái miếu.
Nguyên Long gật đầu rồi ngả mình ra sập gụ, thiếp đi. Chờ vua say giấc nồng, Lộ mới lặng lẽ rời khỏi tẩm điện.





